Từ năm 2025, vai trò và thẩm quyền của Công an cấp xã có nhiều thay đổi quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và tinh gọn bộ máy nhà nước. Đặc biệt, Điều tra viên và Cán bộ điều tra công tác tại Công an cấp xã đã được trao thêm thẩm quyền trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và điều tra vụ án hình sự. Bài viết dưới đây cập nhật đầy đủ căn cứ pháp lý mới nhất theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) và Hướng dẫn 11/HD-BCA-V03 năm 2025 của Bộ Công an, giúp làm rõ phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của lực lượng điều tra tại cấp xã.
Điều tra viên ở công an cấp xã có thẩm quyền gì ?
Căn cứ theo quy định tại Điều 37 BLTTHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2025 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Điều tra viên cụ thể:
Điều tra viên được phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án hình sự có những nhiệm vụ, quyền hạn:
– Trực tiếp kiểm tra, xác minh và lập hồ sơ giải quyết nguồn tin về tội phạm;
– Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã có nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại khoản 1 Điều này, các điểm a, c khoản 1 và khoản 2 Điều 36 của Bộ luật này, trừ quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt.
– Lập hồ sơ vụ án hình sự;
– Yêu cầu hoặc đề nghị cử, thay đổi người bào chữa; yêu cầu cử, thay đổi người phiên dịch, người dịch thuật;
– Triệu tập và hỏi cung bị can; triệu tập và lấy lời khai người tố giác, báo tin về tội phạm, người bị tố giác, kiến nghị khởi tố, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân; lấy lời khai người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, người bị tạm giữ; triệu tập và lấy lời khai của người làm chứng, bị hại, đương sự;
– Quyết định áp giải người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, bị tạm giữ, bị can; quyết định dẫn giải người làm chứng, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, bị hại; quyết định giao người dưới 18 tuổi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm giám sát; quyết định thay đổi người giám sát người dưới 18 tuổi phạm tội;
– Thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, lệnh hoặc quyết định bắt, tạm giữ, tạm giam, khám xét, thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, xử lý vật chứng;
– Tiến hành khám nghiệm hiện trường, khai quật tử thi, khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trên thân thể, đối chất, nhận dạng, thực nghiệm điều tra;
– Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tố tụng khác thuộc thẩm quyền của Cơ quan điều tra theo sự phân công của Thủ trưởng Cơ quan điều tra theo quy định của Bộ luật này.
Và căn cứ theo Điều 4 Hướng dẫn 11/HD-BCA-V03 năm 2025 điều tra viên bố trí ở Công an cấp xã có quyền hạn, nhiệm vụ sau:
– Thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm thuộc thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh khi bảo đảm đủ các điều kiện sau:
+/ Người bị tố giác có nơi cư trú, lý lịch rõ ràng;
+/ Về tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;
+/ Sự việc đơn giản, chứng cứ rõ ràng;
+/ Xảy ra trên địa bàn thuộc Công an cấp xã quản lý.
– Thụ lý điều tra vụ án hình sự thuộc thẩm quyền điều tra của Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh đối với những trường hợp sau:
+/ Vụ án hình sự được khởi tố từ tố giác, tin báo về tội phạm mà Điều tra viên bố trí ở Công an cấp xã được phân công thụ lý, giải quyết tại khoản 1 Điều 4 Hướng dẫn 11/HD-BCA-V03 năm 2025;
+/ Vụ án hình sự bảo đảm đủ các điều kiện sau: Đã rõ người thực hiện hành vi phạm tội; Sự việc phạm tội đơn giản, chúng cứ rõ ràng; Tội phạm đã thực hiện là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng; Người phạm tội có nơi cư trú, lý lịch rõ ràng; Xảy ra trên địa bàn thuộc Công an cấp xã quản lý.
– Ngoài tố giác, tin báo về tội phạm, vụ án hình sự tại khoản 1 và khoản 2 Điều 4 Hướng dẫn 11/HD-BCA-V03 năm 2025 thì Thủ trưởng (hoặc Phó Thủ trưởng được ủy quyền) Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh căn cứ trình độ, năng lực, số lượng vụ án, vụ việc Điều tra viên bố trí ở Công an cấp xã đang thụ lý, điều kiện công việc thực tế của Công an cấp xã, điều kiện địa lý… để phân công Điều tra viên bố trí ở Công an cấp xã giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, điều tra vụ án hình sự đã rõ người thực hiện hành vi phạm tội thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh đối với tội phạm có mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định đến 15 năm tù.
– Tham gia thực hiện một số hoạt động điều tra theo phân công của Thủ trưởng (hoặc Phó Thủ trưởng được ủy quyền) Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh.
Cán bộ điều tra ở công an cấp xã có thẩm quyền gì?
Căn cứ Điều 5 Hướng dẫn 11/HD-BCA-V03 năm 2025 Cán bộ điều tra bố trí ở Công an cấp xã có quyền hạn, nhiệm vụ sau:
Cán bộ điều tra bố trí ở Công an cấp xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm quy định tại Điều 38 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Điều 59 Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự năm 2015 theo sự phân công của Điều tra viên bố trí ở Công an cấp xã.
Theo đó Điều 38 BLTTHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2025 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Cán bộ điều tra của Cơ quan điều tra
– Cán bộ điều tra thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây theo sự phân công của Điều tra viên:
+/ Ghi biên bản lấy lời khai, ghi biên bản hỏi cung và ghi các biên bản khác khi Điều tra viên tiến hành kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm và điều tra vụ án hình sự;
+/ Giao, chuyển, gửi các lệnh, quyết định và các văn bản tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;
+/ Giúp Điều tra viên trong việc lập hồ sơ giải quyết nguồn tin về tội phạm, hồ sơ vụ án và thực hiện hoạt động tố tụng khác.
– Cán bộ điều tra phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên về hành vi của mình.
Phân biệt cán bộ điều tra và điều tra viên
– Cán bộ điều tra
Cán bộ điều tra là một chức danh mới được quy định trong BLTTHS 2015 và luật tổ chức Cơ quan Điều tra hình sự 2015, có nhiệm vụ: “giúp Điều tra viên thực hiện một số hoạt động điều tra hình sự theo Điều 59 Luật tổ chức Cơ quan Điều tra hình sự 2015.”
– Điều tra viên
Theo quy định tại Điều 45 Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015: Điều tra viên là người được bổ nhiệm để làm nhiệm vụ Điều tra hình sự trong các vụ án.
Điều tra viên gồm có các ngạch sau đây:
– Thứ nhất: Điều tra viên sơ cấp.
– Thứ hai: Điều tra viên trung cấp.
– Thứ ba: Điều tra viên cao cấp.
Bạn muốn tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến thẩm quyền của cơ quan công an sau ngày 01/7/2025. Hãy tham khảo các bài viết khác tại website: http:// Luatduyhung.com.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
