Khi xảy ra tranh chấp (dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động…) và các bên không thể tự hòa giải, khởi kiện ra Tòa án là giải pháp pháp lý cuối cùng để bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, một trong những vướng mắc đầu tiên mà người khởi kiện gặp phải là: Nên nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nào để được thụ lý đúng luật và nhanh chóng?
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc xác định nơi nộp đơn khởi kiện (thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ) được quy định rõ ràng dựa trên các nguyên tắc dưới đây.
Nguyên tắc chung: Nộp đơn khởi kiện tại nơi cư trú của Bị Đơn
Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nguyên tắc cơ bản nhất để xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự là nơi cư trú hoặc nơi làm việc của bị đơn (người bị kiện).
– Đối với cá nhân: Tòa án nơi bị đơn cư trú (thường trú hoặc tạm trú) hoặc nơi người đó làm việc sẽ có thẩm quyền giải quyết.
– Đối với cơ quan, tổ chức: Tòa án nơi cơ quan, tổ chức đó có trụ sở chính sẽ có thẩm quyền giải quyết.
Trường hợp đặc biệt: Nộp đơn khởi kiện trong trường hợp tranh chấp về bất động sản
Nếu đối tượng tranh chấp là bất động sản (đất đai, nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất…), nguyên tắc nơi cư trú của bị đơn sẽ không được áp dụng.
Theo điểm c khoản 1 Điều 39, chỉ có Tòa án nơi có bất động sản mới có thẩm quyền giải quyết.
Ví dụ: Bị đơn cư trú tại Hà Nội, nhưng hai bên đang tranh chấp một mảnh đất tại thành phố Đà Nẵng. Đơn khởi kiện bắt buộc phải được nộp tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi có mảnh đất đó tại Đà Nẵng.
Quyền lựa chọn Tòa án của người khởi kiện (Nguyên đơn)
Trong một số trường hợp đặc biệt được quy định tại Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nguyên đơn có quyền tự lựa chọn Tòa án để nộp đơn:
– Khi không biết nơi cư trú của bị đơn: Nguyên đơn có thể nộp đơn tại Tòa án nơi cư trú, làm việc hoặc có trụ sở cuối cùng của bị đơn, hoặc nơi bị đơn có tài sản.
– Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Nguyên đơn có thể chọn Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại.
– Tranh chấp về ly hôn: Nếu bị đơn là người nước ngoài không cư trú tại Việt Nam, nguyên đơn có thể nộp đơn tại Tòa án nơi mình cư trú.
– Tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh doanh nghiệp: Có thể chọn Tòa án nơi doanh nghiệp có trụ sở hoặc nơi có chi nhánh.
Các bên có quyền tự thỏa thuận nơi nộp đơn khởi kiện không?
Có. Điểm b khoản 1 Điều 39 cho phép các bên tranh chấp có quyền thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú hoặc nơi làm việc của nguyên đơn giải quyết.
Điều này thường được áp dụng bằng cách cài cắm điều khoản “Cơ quan giải quyết tranh chấp” ngay trong hợp đồng thương mại hoặc hợp đồng dân sự trước đó để thuận tiện cho bên có ưu thế khi xảy ra tranh chấp.
Nếu bạn cần hỗ trợ thêm về xác định thẩm quyền Tòa án, soạn thảo đơn khởi kiện, hoặc các vấn đề tố tụng dân sự, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu và hiệu quả.
Hãy tham khảo các bài viết khác tại website: http:// Luatduyhung.com.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
