Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi là một trong những hành vi tham nhũng phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của bộ máy nhà nước và quyền lợi của công dân. Nhằm kiểm soát và xử lý nghiêm minh hành vi này, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đã quy định cụ thể về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn tại Điều 356. Bài viết này sẽ nêu các vấn đề về cấu thành tội phạm và mức xử phạt cũng như những vấn đề liên quan đến tội danh này.
Cơ sở pháp lý
Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn được quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 như sau:
Điều 356. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
3. Phạm tội gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Cấu thành tội phạm
Một hành vi bị coi là phạm tội theo Điều 356 cần thỏa mãn bốn yếu tố cấu thành như sau:
Chủ thể của tội phạm
– Chủ thể của tội phạm là người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, như:
+/ Cán bộ, công chức, viên chức;
+/ Người được giao quản lý tài sản nhà nước;
+/ Người làm việc trong tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức doanh nghiệp nhà nước.
Chủ thể này phải có quyền hạn nhất định và lợi dụng quyền hạn đó để thực hiện hành vi phạm tội.
Khách thể của tội phạm
– Hành vi phạm tội xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
– Đồng thời, hành vi này làm mất lòng tin của nhân dân vào bộ máy hành chính nhà nước.
Mặt khách quan của tội phạm
Hành vi phạm tội thể hiện qua:
– Lạm dụng chức vụ, quyền hạn: Người phạm tội đã sử dụng quyền lực hoặc vị trí công tác của mình để thực hiện hành vi trái pháp luật.
– Hành vi phải có mục đích vụ lợi hoặc gây thiệt hại:
+/ Vụ lợi: Nhận hối lộ, trục lợi cá nhân, tạo lợi ích cho người thân, doanh nghiệp…
+/ Gây thiệt hại: Làm thất thoát tài sản nhà nước, gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của tổ chức/công dân.
Mặt chủ quan của tội phạm
– Người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý.
– Họ nhận thức được hành vi vi phạm pháp luật nhưng vẫn thực hiện vì động cơ vụ lợi hoặc mục đích cá nhân.
Hình phạt đối với tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn
Khung 1: Phạt tù từ 1 năm đến 6 năm nếu:
– Gây thiệt hại từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng;
– Gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức.
Khung 2: Phạt tù từ 6 năm đến 13 năm nếu:
– Gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng;
– Phạm tội có tổ chức;
– Phạm tội nhiều lần;
– Dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Khung 3: Phạt tù từ 13 năm đến 20 năm nếu:
– Gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên;
– Hành vi phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Hình phạt bổ sung
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội có thể bị:
– Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm;
– Tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản có được do hành vi phạm tội.
Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn là một trong những tội phạm về chức vụ có tính chất nghiêm trọng, làm suy giảm lòng tin của nhân dân vào bộ máy Nhà nước và ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội. Việc xử lý nghiêm minh hành vi này giúp tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ lợi ích công cộng và thúc đẩy tính minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước.
Nếu có thắc mắc hoặc cần tư vấn chi tiết về pháp luật hình sự, quý khách có thể liên hệ với Công ty Luật Duy Hưng để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác!
Trên đây, là bài viết giúp quý độc giả nắm bắt rõ quy định của pháp luật. Quý khách cần tìm hiểu thêm các vấn đề có liên quan đến dịch vụ Luật sư chuyên Hình sự đề nghị tham khảo Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
