Hậu quả trong vụ án hình sự kết quả do hành vi phạm tội gây nên, làm thiệt hại đến các khách thể được pháp luật hình sự bảo vệ. Theo cấu thành tội phạm thì hậu quả trong vụ án hình sự thuộc mặt khách quan của tội phạm và được phân loại như sau:
Phân loại hậu quả trong vụ án hình sự.
Theo pháp luật hình sự Việt Nam thì hậu quả trong vụ án hình sự được phân làm 02 loại gồm:
Hậu quả vật chất: Là những thiệt hại mà con người trực tiếp hoặc thông qua các phương tiện kỹ thuật có thể xác định được một cách chính xác mức độ của nó. Thiệt hại loại này có thể là thiệt hại về vật chất hoặc thiệt hại về thể chất.
Thiệt hại vật chất thường được thể hiện thông qua sự biến đổi tình trạng bình thường của các đối tượng vật chất là khách thể của pháp luật hình sự. Ví dụ: tài sản là phương tiện giao thông bị hủy hoại, chiếm giữ, sử dụng trái phép
Hậu quả phi vật chất: Là thiệt hại không thể đo đếm, tính toán được chính xác bằng phương tiện kỹ thuật. Việc xác định thiệt hại chỉ được đánh giá thông qua hoạt động tư duy của con người và chỉ mang tính tương đối. Thiệt hại loại này có thể kể đến như: Danh dự, nhân phẩm. uy tín, quyền tự do, đạo đức……vv.
Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội và hậu quả xảy ra
Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm là mối quan hệ giữa nguyên nhân (là hành vi khách quan) làm phát sinh kết quả (là hậu quả của tội phạm). Trong đó, hành vi khách quan đóng vai trò là nguyên nhân, hậu quả nguy hiểm cho xã hội đóng vai trò là hậu quả.
Ví dụ: Nguyễn Văn A đi xe máy do chạy quá tốc độ nên đã đâm vào Phạm Văn B làm B ngã đập đầu xuống đất và bị thương. Ngay sau đó B được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện. Một tuần sau Phạm Văn B bị chết.
Theo kết luận giám định của pháp y xác định nguyên nhân cái chết của B do đầu bị đập mạnh xuống đất và bị chấn thương sọ não. Như vậy cái chết của Phạm Văn B có liên quan đến việc bị Nguyễn Văn A đâm xe máy vào người, Nguyễn Văn A sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nguyên tắc xác định mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả trong vụ án hình sự.
+/ Hành vi được coi là nguyên nhân phải là hành vi trái pháp luật hình sự và xảy ra trước hậu quả về mặt thời gian;
+/ Giữa nguyên nhân và hậu quả phải có mối quan hệ nội tại và tất yếu. Một nguyên nhân bao giờ cũng chứa đựng mầm mống nội tại nhằm phát sinh kết quả nhất định. Đối với hành vi (với tư cách là nguyên nhân) cũng thế.Ví dụ, A lái xe tông vào B gây trọng thương B và được đưa đi cấp cứu nhưng do bệnh viện chậm trễ nên dẫn đến B chết vì vết thương đó. Hành vi của A có mối quan hệ nhân quả với cái chết của B.
Các dạng cơ bản của quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.
+/ Dạng quan hệ nhân quả đơn trực tiếp là quan hệ nhân quả mà chỉ có một hành vi trái pháp luật đóng vai trò là nguyên nhân của hậu quả tội phạm. Bản thân sự vận động nội tại của hành vi trái pháp luật này độc lập đã có khả năng trực tiếp đưa đến hậu quả;
+/ Dạng quan hệ nhân quả kép trực tiếp là quan hệ nhân quả trong đó nhiều hành vi trái pháp luật cùng đóng vai trò là nguyên nhân của hậu quả của tội phạm. Trong thực tế, chúng ta rất khó xác định dạng quan hệ nhân quả thuộc loại này.
Trên đây là một số vấn đề cơ bản của khoa học pháp luật hình sự Việt Nam có liên quan đến “Hậu quả trong vụ án Hình sự“. Quý khách cần tìm hiểu thêm các nội dung có liên quan đề nghị tham khảo Tại đây.
