Việc phân chia di sản thừa kế thường được các đồng thừa kế thực hiện thông qua văn bản khai nhận di sản, văn bản thỏa thuận phân chia di sản hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án. Vậy, di sản đã chia có thể yêu cầu chia lại hay không? Trường hợp nào được yêu cầu chia lại di sản đã chia? Hãy cùng Luật Duy Hưng tìm hiểu bài viết sau.
Không phải mọi trường hợp đều được yêu cầu chia lại di sản đã chia
Pháp luật dân sự không có quy định chung rằng cứ sau khi chia di sản thì người thừa kế được quyền yêu cầu chia lại bất cứ lúc nào. Việc chia lại chỉ được đặt ra khi có căn cứ pháp lý làm cho việc phân chia trước đó không còn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những người thừa kế.
Do đó, nếu việc phân chia di sản được thực hiện đúng quy định pháp luật, tất cả những người có quyền hưởng di sản đều tham gia hoặc đồng ý và việc chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản đã hoàn tất thì về nguyên tắc, kết quả phân chia vẫn có giá trị pháp lý
Những trường hợp có thể yêu cầu chia lại di sản đã chia
Phát hiện còn di sản chưa được chia
Đây là trường hợp phổ biến nhất.
Sau khi đã hoàn tất việc phân chia, các đồng thừa kế mới phát hiện người chết còn để lại tài sản khác như:
– Quyền sử dụng đất chưa kê khai;
– Tiền gửi ngân hàng;
– Cổ phần, cổ phiếu;
– Xe ô tô, xe máy;
– Vàng, kim khí quý;
– Quyền tài sản hoặc các tài sản khác thuộc sở hữu của người chết.
Đối với phần tài sản này, những người thừa kế có quyền yêu cầu tiếp tục phân chia theo di chúc hoặc theo pháp luật. Đây không phải là việc hủy bỏ kết quả chia trước mà là chia bổ sung đối với phần di sản chưa được phân chia.
Bỏ sót người có quyền hưởng di sản
Trong một số trường hợp, khi lập văn bản phân chia di sản hoặc giải quyết tranh chấp, có người thừa kế hợp pháp không được xác định hoặc không được đưa vào tham gia.
Ví dụ:
– Con ngoài giá thú được xác định quan hệ cha, mẹ, con sau khi di sản đã được chia;
– Người thừa kế ở nước ngoài không được thông báo;
– Có người thuộc hàng thừa kế nhưng bị nhầm lẫn là đã chết hoặc từ chối nhận di sản.
Nếu người này chứng minh mình có quyền hưởng di sản thì họ có quyền yêu cầu bảo vệ quyền lợi của mình. Khi đó, việc phân chia trước đây có thể bị xem xét lại để bảo đảm quyền thừa kế hợp pháp.
Việc phân chia di sản bị vô hiệu
Việc chia di sản có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu được xác lập không đúng quy định của pháp luật, chẳng hạn:
– Có người bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép khi ký văn bản phân chia di sản;
– Người ký không có năng lực hành vi dân sự theo quy định;
– Văn bản không đáp ứng điều kiện về hình thức trong trường hợp pháp luật bắt buộc;
– Nội dung thỏa thuận vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.
Khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, các bên phải khôi phục tình trạng ban đầu theo quy định của Bộ luật Dân sự. Việc phân chia di sản sẽ được thực hiện lại trên cơ sở quy định của pháp luật.
Di chúc được xác định là không hợp pháp
Nếu việc chia di sản được thực hiện theo di chúc nhưng sau đó Tòa án xác định:
– Di chúc vô hiệu toàn bộ;
– Di chúc vô hiệu một phần;
– Có bản di chúc khác hợp pháp được lập sau cùng;
thì căn cứ để chia di sản sẽ thay đổi. Khi đó, những người có quyền lợi bị ảnh hưởng có thể yêu cầu Tòa án giải quyết lại việc phân chia di sản.
Xuất hiện người thừa kế mới
Có những trường hợp sau khi chia di sản mới xác định được người có quyền hưởng thừa kế, ví dụ:
– Con được xác định bằng bản án xác nhận cha, mẹ, con;
– Người bị Tòa án tuyên bố đã chết nhưng sau đó trở về;
– Thai nhi đã thành thai trước thời điểm người để lại di sản chết và sinh ra còn sống.
Nếu người này thuộc diện được hưởng di sản theo quy định của pháp luật thì phần quyền thừa kế của họ vẫn được pháp luật bảo vệ. Trong trường hợp này theo quy định tại Điều 662 Bộ luật dân sự 2015 sẽ không thực hiện phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
Việc chia lại có phải chia toàn bộ di sản không?
Không phải lúc nào cũng phải chia lại toàn bộ.
Tùy từng trường hợp, Tòa án có thể:
– Chỉ chia đối với phần tài sản còn bỏ sót;
– Điều chỉnh phần di sản của từng người để bảo đảm quyền lợi của người thừa kế bị bỏ sót;
– Hủy toàn bộ hoặc một phần văn bản phân chia di sản nếu có căn cứ vô hiệu;
– Giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Do đó, phạm vi chia lại phụ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến việc phát sinh tranh chấp.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực dân sự. Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
