1. Biện pháp tự vệ RCEP chuyển tiếp là gì?
Biện pháp tự vệ RCEP chuyển tiếp (gọi tắt là BPTV RCEP) là biện pháp phòng vệ thương mại được quy định trong Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (hay còn gọi Hiệp định RCEP) cho phép các nước Thành viên áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp nhằm giải quyết thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa gây ra bởi cam kết trong Hiệp định.
Theo đó, trong Hiệp định này cũng quy định giai đoạn chuyển tiếp đối với hàng hoá cụ thể là khoảng thời gian kể từ ngày Hiệp định có hiệu lực cho đến 08 năm sau ngày hoàn thành việc xoá bỏ hoặc cắt giảm thuế hải quan đối với hàng hoá đó theo Biểu cam kết thuế quan của Việt Nam trong Hiệp định RCEP.
BPTV RCEP được quy định tại Điều 7.2 của Hiệp định và Việt Nam là một trong các nước Thành viên nên để áp dụng quy định này Việt Nam chuyển hoá bằng việc ban hành các văn bản Luật Quản lý ngoại thương, Nghị định số 10/2018/NĐ-CP ngày 15/01/2018 của Chỉnh phủ quy định chi tiết một số điều của Luật quản lý ngoại thương về các biện pháp phòng vệ thương mại, và mới đây nhất là Thông tư số 07/2022/TT_BCT ngày 23/03/2022 của Bộ Công thương hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại trong Hiệp định RCEP có hiệu lực thi hành từ ngày 08/05/2022.
2. Nguyên tắc áp dụng
Theo hướng dẫn tại Thông tư số 07/2022/TT-BCT ngày 23/03/2022 của Bộ Công thương có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08/05/2022 quy định nguyên tắc áp dụng BPTV RCEP chuyển tiếp như sau:
Tại cùng một thời điểm, không áp dụng đồng thời BPTV RCEP và biện pháp tự vệ theo quy định tại Điều 91 Luật Quản lý ngoại thương đối với cùng một hàng hóa nhập khẩu được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định RCEP.
Cụ thể, các biện pháp tự vệ theo Điều 91 Luật Quản lý ngoại thương bao gồm:
+/ Áp dụng thuế tự vệ;
+/ Áp dụng hạn ngạch nhập khẩu;
+/ Áp dụng hạn ngạch thuế quan;
+/ Cấp giấy phép nhập khẩu;
+/ Các biện pháp tự vệ khác.
– BPTV RCEP không được áp dụng ngoài giai đoạn chuyển tiếp.
3. Điều kiện được áp dụng
Nước nhập khẩu chỉ có thể áp dụng BPTV RCEP khi đã tiến hành điều tra và chứng minh được sự tồn tại đồng thời của 03 điều kiện sau:
– Hàng hoá nhập khẩu bị điều tra có sự gia tăng quá mức về số lượng;
– Ngành sản xuất trong nước bị thiệt hại nghiêm trọng hoặc bị đe doạ gây ra thiệt hại nghiệm trọng; và
– Việc gia tăng nhập khẩu nêu trên là nguyên nhân gây ra thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước;
4. Cơ sở áp dụng
– Khi có Hồ sơ yêu cầu áp dụng biện pháp tự vệ của tổ chức, cá nhân trong nước sản xuất hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa nhập khẩu bị yêu cầu áp dụng biện pháp.
– Dựa trên kiến nghị điều tra của Cơ quan điều tra (Cục Phòng vệ thương mại của Bộ Công thương) Bộ trưởng Bộ Công thương ra quyết định điều tra áp dụng BPTV RCEP khi có bằng chứng rõ ràng về việc hàng hóa được nhập khẩu quá mức từ các nước Thành viên vào Việt Nam gây ra thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.
– Trong thời hạn 01 năm kể từ ngày Quyết định điều tra được ban hành Cơ quan điều tra đưa ra kết luận điều tra của mình về vụ việc có các nội dung được trình bày tại Mục 3 nêu trên để trình Bộ trưởng Bộ Công thương ra quyết định áp dụng BPTV RCEP.
5. Các biện pháp tự vệ chuyển tiếp và thời hạn, phạm vi áp dụng.
5.1 Các biện pháp tự vệ chuyển tiếp bao gồm:
– Đình chỉ việc tiếp tục giảm thuế suất thuế nhập khẩu theo quy định của Hiệp định RCEP hoặc
– Áp dụng thuế tự vệ dưới hình thức thuế nhập khẩu bổ sung đối với hàng hóa bị điều tra.
Tổng mức thuế nhập khẩu theo Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định RCEP và thuế tự vệ không vượt quá mức thấp hơn của thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi có hiệu lực tại thời điểm áp dụng biện pháp này hoặc thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi được áp dụng vào ngày ngay trước ngày Hiệp định RCEP có hiệu lực.
5.2 Thời hạn và phạm vi áp dụng biện pháp tự vệ chuyển tiếp trong Hiệp định RCEP
– Thời hạn áp dụng BPTV RCEP không vượt quá 3 năm bao gồm cả thời gian áp dụng BPTV RCEP chuyển tiếp tạm thời.
– Trong trường hợp thời hạn áp dụng BPTV RCEP, bao gồm cả thời gian áp dụng BPTV RCEP tạm thời dài hơn 1 năm, BPTV RCEP phải được giảm dần mức độ áp dụng.
– BPTV RCEP có thể được gia hạn không vượt quá 1 năm trên cơ sở kết quả rà soát cuối kỳ. Quy trình, thủ tục rà soát cuối kỳ BPTV RCEP thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 96 Luật Quản lý ngoại thương và Điều 69 Nghị định số 10/2018/NĐ-CP.
– Sau khi hết thời hạn áp dụng BPTV RCEP, mức thuế nhập khẩu áp dụng cho hàng hóa liên quan thực hiện theo Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định RCEP có hiệu lực tại thời điểm chấm dứt áp dụng BPTV RCEP đó.
– BPTV RCEP sẽ không áp dụng cho hàng hóa có xuất xứ từ nước thành viên đáp ứng các điều kiện sau: Thị phần nhập khẩu hàng hóa liên quan có xuất xứ từ nước thành viên đó xét về khối lượng, số lượng không vượt quá 3% tổng nhập khẩu hàng hóa đó từ tất cả các nước thành viên; Tổng thị phần nhập khẩu hàng hóa liên quan có xuất xứ từ các nước thành viên quy định tại điểm a khoản này xét về khối lượng, số lượng không vượt quá 9% tổng nhập khẩu hàng hóa đó từ tất cả các nước thành viên.
– BPTV RCEP sẽ không được áp dụng cho hàng hóa có xuất xứ từ nước Thành viên kém phát triển. Việc xác định danh sách nước Thành viên kém phát triển thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 15 Nghị định số 10/2018/NĐ-CP và theo quy định của Hiệp định RCEP…
– BPTV RCEP sẽ không áp dụng trong thời hạn 01 năm kể từ ngày việc cắt giảm thuế hoặc xoá bỏ thuế quan đầu tiên có hiệu lực đối với hàng hoá có xuất xứ từ các nước Thành viên theo cam kết trong Hiệp định RCEP.
– BPTV RCEP không áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu đã bị áp dụng BPTV RCEP trong một khoảng thời gian bằng với thời gian áp dụng BPTV RCEP trước đó hoặc trong 01 năm kể từ khi hết hạn biện pháp đó, tùy theo thời gian nào dài hơn.
6. Hậu quả của việc áp dụng biện pháp tự vệ RCEP chuyển tiếp
– Đối với nước nhập khẩu:
+ Tạm thời hạn chế nhập khẩu một số loại hàng hóa để giúp ngành sản xuất nội địa nước mình tránh những thiệt hại nghiêm trọng có thể xảy ra.
+ Được thừa nhận trong thương mại quốc tế nhưng lại đi ngược lại mục tiêu “tự do hóa thương mại”, “biện pháp tự vệ” nói chung “biện pháp tự vệ RCEP chuyển tiếp” nói riêng là một công cụ “phải trả tiền”. Cụ thể: nước áp dụng biện pháp tự vệ phải bồi thường cho các nước có hàng hóa bị áp dụng biện pháp tự vệ theo các điều kiện nhất định. Việc bồi thường và mức độ bồi thường được xác định trên cơ sở tham vấn giữa các bên liên quan.
Nếu nước nhập khẩu áp dụng và gia hạn BPTV RCEP là nước kém phát triển nhất thì không bị Bên bị ảnh hưởng yêu cầu bồi thường.
– Đối với nước xuất khẩu:
+ Hàng hóa xuất khẩu tạm thời bị hạn chế và nếu các bên liên quan không thống nhất được phương án bồi thường bên bị áp dụng BPTV RCEP được đình chỉ áp dụng các nhượng bộ tương đương đáng kể đối với thương mại hàng hóa của Bên áp dụng BPTV RCEP (hay còn gọi “biện pháp trả đũa”). Tuy nhiên, “biện pháp trả đũa” này không được áp dụng trong thời gian 03 năm đầu mà Bên áp dụng BPTV RCEP có hiệu lực và việc áp dụng này là do nhập khẩu tăng tuyệt đối và tuân thủ theo đúng quy định của Hiệp định RCEP.
Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến vấn đề doanh nghiệp, đầu tư. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
