Vậy theo quy định mới nhất, các ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh bao gồm những ngành nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ danh mục các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2025, đồng thời làm rõ phạm vi áp dụng, ý nghĩa pháp lý của từng nhóm ngành nghề cũng như những điểm cần lưu ý đối với nhà đầu tư khi triển khai hoạt động kinh doanh từ ngày 01/3/2026.
Những ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh từ ngày 01/3/2026
Căn cứ khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2025, các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh được quy định cụ thể như sau:
“a) Kinh doanh các chất ma túy quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Luật này;
b) Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng vật quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Luật này;
c) Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Luật này;
d) Kinh doanh mại dâm;
đ) Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người;
e) Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người;
g) Kinh doanh pháo nổ;
h) Kinh doanh dịch vụ đòi nợ;
i) Kinh doanh mua bán bảo vật quốc gia;
k) Kinh doanh xuất khẩu di vật, cổ vật;
l) Kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.”
Nhóm ngành nghề bị cấm nhằm bảo đảm an ninh, trật tự xã hội
Các hoạt động kinh doanh liên quan đến ma túy, pháo nổ, mại dâm, mua bán người hoặc dịch vụ đòi nợ được xác định là những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự xã hội và an ninh quốc gia, do đó bị pháp luật nghiêm cấm đầu tư kinh doanh.
Nhóm ngành nghề bị cấm nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng
Việc cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các hoạt động liên quan đến sinh sản vô tính trên người thể hiện định hướng quản lý nhà nước nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và kiểm soát các rủi ro xã hội phát sinh từ sự phát triển công nghệ và sản phẩm mới.
Nhóm ngành nghề bị cấm nhằm bảo vệ tài nguyên, di sản quốc gia
Các hoạt động kinh doanh mẫu vật động, thực vật hoang dã quý hiếm; mua bán bảo vật quốc gia; xuất khẩu di vật, cổ vật bị cấm nhằm bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ di sản văn hóa và bảo vệ tài nguyên quốc gia.
Phạm vi áp dụng và các trường hợp ngoại lệ ngành nghề cấm đầu tư
Luật Đầu tư 2025 cũng quy định rằng việc sản xuất, sử dụng các sản phẩm thuộc các điểm a, b và c khoản 1 Điều 6 vẫn có thể được thực hiện trong các hoạt động phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, y tế, sản xuất dược phẩm, điều tra tội phạm hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của Chính phủ và pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Quy định này cho thấy pháp luật chỉ cấm hoạt động kinh doanh mang tính thương mại, nhưng không cấm tuyệt đối việc nghiên cứu, sử dụng trong các mục đích đặc biệt phục vụ lợi ích khoa học, y tế hoặc quốc gia khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Ngoài ra, căn cứ điều kiện kinh tế – xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ có trách nhiệm rà soát danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh và trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Điều 6 cùng các Phụ lục ban hành kèm theo Luật nhằm bảo đảm tính phù hợp với thực tiễn.
Chính sách đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2025
Theo Điều 5 Luật Đầu tư 2025, chính sách về đầu tư kinh doanh được xây dựng trên nguyên tắc bảo đảm quyền tự do kinh doanh của nhà đầu tư đi đôi với yêu cầu quản lý nhà nước.
1. Nhà đầu tư có quyền thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề mà Luật này không cấm. Đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thì nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
2. Nhà đầu tư được tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về hoạt động đầu tư kinh doanh; được tiếp cận và sử dụng nguồn vốn tín dụng, quỹ hỗ trợ, đất đai và tài nguyên hợp pháp theo quy định của pháp luật.
3. Hoạt động đầu tư kinh doanh có thể bị đình chỉ, ngừng hoặc chấm dứt nếu gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia.
4. Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu đối với tài sản, vốn đầu tư, thu nhập và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của nhà đầu tư.
5. Nhà nước bảo đảm nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa các nhà đầu tư và khuyến khích hoạt động đầu tư phát triển bền vững.
6. Nhà nước tôn trọng và thực hiện các điều ước quốc tế về đầu tư mà Việt Nam là thành viên.
Từ đó có thể hiểu rằng nhà đầu tư được tự do kinh doanh trong các lĩnh vực pháp luật không cấm, đồng thời phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện đầu tư kinh doanh và chịu trách nhiệm đối với hoạt động của mình.
Các hình thức ưu đãi đầu tư về thuế theo quy định mới nhất
Theo khoản 2 Điều 14 Luật Đầu tư 2025, các hình thức ưu đãi đầu tư về thuế bao gồm:
1. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, bao gồm áp dụng mức thuế suất thấp hơn mức thông thường trong một thời hạn nhất định hoặc trong toàn bộ thời gian thực hiện dự án; miễn thuế, giảm thuế và các ưu đãi khác theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
2. Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu phục vụ sản xuất theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
3. Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế sử dụng đất theo quy định pháp luật đất đai và pháp luật thuế có liên quan.
4. Áp dụng cơ chế khấu hao nhanh, đồng thời tăng mức chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế nhằm khuyến khích đầu tư và tái đầu tư.
Một số điểm mới đáng chú ý của Luật Đầu tư 2025
Bên cạnh việc quy định lại danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, Luật Đầu tư 2025 còn ghi nhận nhiều điểm mới quan trọng nhằm cải cách thủ tục đầu tư và nâng cao tính cạnh tranh của môi trường kinh doanh tại Việt Nam, cụ thể:
– Cắt giảm đáng kể số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó bao gồm việc bãi bỏ điều kiện đối với một số lĩnh vực như kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế, dịch vụ giám định thương mại…, đồng thời sửa đổi phạm vi áp dụng của nhiều ngành nghề khác;
– Cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không bắt buộc phải có dự án đầu tư trước, theo khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025, với điều kiện đáp ứng quy định về tiếp cận thị trường;
– Làm rõ danh mục các dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư bằng cách liệt kê cụ thể 20 loại dự án tại Điều 24, thay vì quy định theo thẩm quyền chung như trước đây;
– Thu hẹp các trường hợp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư nhằm giảm thủ tục hành chính, theo khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025;
– Mở rộng cơ chế thủ tục đầu tư đặc biệt, giúp nhà đầu tư triển khai dự án nhanh hơn tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu công nghệ số;
– Cho phép điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án đầu tư phù hợp với nhu cầu thực tế và hiệu quả triển khai dự án;
– Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài, qua đó đơn giản hóa đáng kể quy trình đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam khi mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.
Có thể thấy, việc cập nhật danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2025 là yêu cầu cần thiết giúp nhà đầu tư lựa chọn đúng lĩnh vực hoạt động, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật đầu tư ngày càng hoàn thiện, việc tham vấn ý kiến pháp lý trước khi đầu tư sẽ góp phần giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh an toàn, hiệu quả và bền vững.
Trên đây là một số nội dung cơ bản về “Ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh”. Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến Doanh nghiệp, mời bạn đọc tham khảo Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
