Hoãn chấp hành hình phạt tù (HCHHPT) là chế định pháp lý cho phép người bị kết án phạt tù chưa phải ngay lập tức vào trại giam để thi hành án, nếu thuộc một trong những trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định như: đang mắc bệnh hiểm nghèo, phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, hoặc có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn. Việc hoãn thi hành án chỉ được thực hiện khi có quyết định chính thức từ cơ quan có thẩm quyền theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật.
Hoãn chấp hành hình phạt tù được quy định như nào?
Pháp luật hiện hành, cụ thể là Điều 67 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), quy định chi tiết các trường hợp được HCHHPT và cơ quan có thẩm quyền quyết định việc này như sau:
1. Người bị xử phạt tù có thể được hoãn chấp hành hình phạt trong các trường hợp sau đây:
a) Bị bệnh nặng thì được hoãn cho đến khi sức khỏe được hồi phục;
b) Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, thì được hoãn cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi;
c) Là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt, được hoãn đến 01 năm, trừ trường hợp người đó bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
d) Bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, do nhu cầu công vụ, thì được hoãn đến 01 năm.
2. Trong thời gian được HCHHPT, nếu người được hoãn chấp hành hình phạt lại thực hiện hành vi phạm tội mới, thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.
Hướng dẫn của HĐTP TANDTC về điều kiện cho HCHHPT.
Để áp dụng thống nhất việc cho HCHHPT, ngày 10 tháng 6 năm 2024, HĐTP TAND Tối cao đã ban hành Nghị quyết số 03/2024/HĐTP – TANDTC nhằm hướng dẫn áp dụng Điều 67 Bộ luật hình sự như sau:
1. Người bị xử phạt tù có thể được hoãn chấp hành hình phạt khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 67 của Bộ luật Hình sự.
Trường hợp người bị xử phạt tù là phụ nữ có thai không phân biệt họ cố tình có thai và sinh con liên tục để trốn tránh nghĩa vụ thi hành án phạt tù hay không hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi không phân biệt là con đẻ hay con nuôi thì có thể được hoãn chấp hành hình phạt tù cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi.
b) Có nơi cư trú rõ ràng.
Nơi cư trú rõ ràng là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ được xác định cụ thể theo quy định của Luật Cư trú mà người bị xử phạt tù về cư trú, sinh sống thường xuyên;
c) Sau khi bị xử phạt tù không có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, không có căn cứ cho rằng họ bỏ trốn.
2. Tòa án cũng có thể cho người bị xử phạt tù thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 67 của Bộ luật Hình sự nhưng không đáp ứng một trong các điều kiện hướng dẫn tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này được hoãn chấp hành hình phạt tù nhưng phải gắn với hoàn cảnh đặc biệt và phải xem xét thận trọng, chặt chẽ.
Ví dụ: Nguyễn Thị B bị xử phạt 04 năm tù về tội cố ý gây thương tích, không có nơi cư trú rõ ràng, đang nuôi con 12 tháng tuổi nhưng con bị mắc bệnh hiểm nghèo phải điều trị trong bệnh viện mà không có người chăm sóc thì Tòa án có thể xem xét cho Nguyễn Thị B được HCHHPT.
3. Thời hạn HCHHPT được xác định như sau:
a) Thời hạn HCHHPT đối với trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 67 của Bộ luật Hình sự được tính từ ngày Tòa án ban hành quyết định cho đến khi sức khỏe của người bị xử phạt tù được hồi phục;
b) Thời hạn HCHHPT đối với trường hợp quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 67 của Bộ luật Hình sự được tính từ ngày Tòa án ban hành quyết định cho đến khi kết thúc thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù mà Tòa án quyết định.
4. Giải quyết một số trường hợp sau khi được HCHHPT:
a) Trong thời gian được HCHHPT mà người được HCHHPT lại có thai hoặc phải tiếp tục nuôi con dưới 36 tháng tuổi thì Tòa án có thể quyết định cho họ được hoãn đến khi đứa con sau cùng đủ 36 tháng tuổi;
b) Người được HCHHPT theo quy định tại điểm c hoặc điểm d khoản 1 Điều 67 của Bộ luật Hình sự thì có thể được hoãn một hoặc nhiều lần, nhưng tổng số thời gian được hoãn tối đa đến 01 năm.
Thủ tục đề nghị HCHHPT.
Căn cứ Điều 24 Luật thi hành án hình sự năm 2019 thì thủ tục HCHHPT được quy định như sau:
1. Đối với người bị kết án phạt tù đang được tại ngoại, Chánh án Tòa án đã ra quyết định thi hành án có thể tự mình hoặc theo đơn đề nghị của người bị kết án, văn bản đề nghị của Viện kiểm sát cùng cấp, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện nơi người chấp hành án cư trú, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi người chấp hành án làm việc hoặc cư trú ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù. Đơn đề nghị hoặc văn bản đề nghị phải được gửi cho Tòa án đã ra quyết định thi hành án kèm theo các giấy tờ có liên quan.
2. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được đơn hoặc văn bản đề nghị HCHHPT, Chánh án Tòa án đã ra quyết định thi hành án phải xem xét, quyết định. Trường hợp không đồng ý HCHHPT thì Chánh án Tòa án phải có văn bản trả lời người có đơn đề nghị hoặc cơ quan có văn bản đề nghị và thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp, trong đó nêu rõ lý do không chấp nhận.
3. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù, Tòa án phải gửi quyết định đó cho cá nhân, cơ quan sau đây:
a) Người được hoãn chấp hành ánvà người đại diện trong trường hợp người được hoãn chấp hành án là người dưới 18 tuổi;
b) Viện kiểm sát cùng cấp;
c) Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện hoặc Cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi người được hoãn thi hành án cư trú, làm việc;
d) Sở Tư pháp nơi Tòa án đã ra quyết định thi hành án có trụ sở;
đ) Bộ Ngoại giao trong trường hợp người được hoãn chấp hành án là người nước ngoài.
Hồ sơ đề nghị HCHHPT.
Hồ sơ đề nghị HCHHPT bao gồm các tài liệu sau:
– Đơn đề nghị HCHHPT hoặc văn bản đề nghị HCHHPT. Đơn, văn bản đề nghị HCHHPT phải có các nội dung sau:
+/ Ngày, tháng, năm làm đơn, văn bản;
+/ Tên Tòa án nhận đơn, văn bản;
+/ Họ tên, năm sinh, nơi cư trú, làm việc của người chấp hành án phạt tù tại ngoại;
+/ Số, ngày, tháng, năm của bản án, tội danh, quyết định hình phạt trong bản án có hiệu lực pháp luật; số, quyết định thi hành án phạt tù;
+/ Lý do đề nghị hoãn chấp hành án phạt tù;
Tài liệu kèm theo đơn, văn bản đề nghị;
Trường họp người bị kết án phạt tù hoặc người thân thích của họ làm đơn yêu cầu thì cuối đơn phải ký tên hoặc điểm chỉ, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người bị kết án cư trú; trường hợp cơ quan đề nghị thì cuối văn bản phải do người đại diện hợp pháp của cơ quan ký tên và đóng dấu của cơ quan đó.
– Bản sao bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc bản sao trích lục bản án;
– Bản sao quyết định thi hành án phạt tù;
– Bản sao Chứng minh thư nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân, hộ chiếu;
– Các tài liệu khác liên quan (nếu có).
Những sai lầm phổ biến.
Không biết mình có quyền xin hoãn: Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất. Nhiều người sau khi bị tuyên án không hiểu rõ quyền của mình, dẫn đến việc không tận dụng cơ hội hợp pháp để xin hoãn;
Thiếu hồ sơ chứng minh lý do: Nhiều người cho rằng chỉ cần đơn xin là đủ, nhưng thực tế, nếu không có giấy khám bệnh, giấy xác nhận của địa phương hoặc hồ sơ chứng minh hoàn cảnh, thì đơn xin sẽ bị bác bỏ.
Không có sự tư vấn pháp lý: Rất nhiều trường hợp không tiến hành tham vấn ý kiến pháp lý, tự mình chuẩn bị hồ sơ nên làm hồ sơ thiếu căn cứ, nộp sai nơi, hoặc bỏ sót quyền lợi. Hậu quả là mất cơ hội được hoãn.
Ví dụ cụ thể:
Anh Nguyễn Văn AK (Cà Mau), bị kết án vì tội cố ý gây thương tích. Vợ anh đang mang thai, nhưng anh cho rằng “pháp luật không chấp nhận lý do này” nên không xin hoãn. Sau khi đi thi hành án mới biết mình đã mất quyền do đã quá thời hạn xin hoãn. Việc không tham ván ý kiến pháp lý của anh AK nêu trên đã phải trả giá bằng một năm xa gia đình ngay khi đứa con đầu lòng ra đời.
Một luật sư có kinh nghiệm sẽ giúp bạn:
– Xác định bạn có đủ điều kiện xin hoãn hay không;
– Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, đúng yêu cầu của pháp luật;
– Trao đổi và làm việc với cơ quan thi hành án, tòa án;
– Theo dõi quá trình xét duyệt và kịp thời có biện pháp xử lý khi có dấu hiệu trì hoãn hoặc từ chối không có căn cứ.
Hoãn chấp hành hình phạt tù là một cơ hội hợp pháp và mang tính nhân đạo mà pháp luật Việt Nam dành cho những trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, cơ hội đó không tự đến. Nó đòi hỏi sự hiểu biết đúng đắn, hành động kịp thời và nhất là sự hỗ trợ chuyên môn từ những người am hiểu pháp luật.
Trên đây là một số nội dung về “Hoãn chấp hành hình phạt tù” theo quy định của luật thi hành án hình sự năm 2019. Để tìm hiểu các nội dung có liên quan đến pháp luật thi hành án hình sự, đề nghị Quý vị tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
