Nhãn hiệu âm thanh có được bảo hộ tại Việt Nam không? Trình tự, yêu cầu đối với đăng ký nhãn hiệu âm thanh theo quy định của pháp luật? Hãy cùng Luật Duy Hưng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Nhãn hiệu âm thanh là gì?
Khác với các loại nhãn hiệu truyền thống nhìn được bằng mắt, nhãn hiệu âm thanh là một loại nhãn hiệu phi truyền thống không nhận biết được bằng thị giác, bao gồm nhãn hiệu mùi, nhãn hiệu nhận biết bằng vị giác hoặc xúc giác,…nhãn hiệu âm thanh có thể là một đoạn âm thanh, có thể là sự kết hợp từ các loại âm thanh khác nhau (như nhạc cụ, giọng hát, tiếng kêu của động vật, tiếng phát ra từ các vật dụng khác…) đủ để người tiêu dùng có mức hiểu biết trung bình có thể ghi nhớ và phân biệt được (theo định nghĩa nhãn hiệu âm thanh của Luật Nhãn hiệu Hoa Kỳ). Trong khi đó, tác phẩm âm nhạc nhất thiết phải là một bản nhạc hoặc đoạn nhạc được viết ra dưới dạng ký tự hoặc chỉ được thể hiện trực tiếp dưới một loại nhạc cụ hoặc sự trình diễn của một cá nhân. Một trong những dạng nhãn hiệu âm thanh đầu tiên trên thế giới được ghi nhận là tín hiệu trống phát từ làng này sang làng khác báo hiệu các sự kiện nhất định.
Nhiều người có thể thấy xa lạ nhưng trên thực tế, có những doanh nghiệp Việt Nam đã từng sử dụng loại nhãn hiệu này, thậm chí rất có thể lúc đó họ còn chưa ý thức được đó là một loại “nhãn hiệu”, ví dụ như giai điệu “Kangaroo” được hát theo kiểu yodel từng rất phổ biến trong các quảng cáo máy lọc nước của công ty Kagaroo.
Dù phức tạp hơn so với bảo hộ nhãn hiệu truyền thống song nếu áp dụng đúng cách, nhãn hiệu âm thanh không chỉ thể hiện chức năng vốn có của một nhãn hiệu là phân biệt hàng hóa, dịch vụ của một doanh nghiệp mà còn góp phần tăng khả năng thu hút khách hàng. Bởi lẽ, âm thanh có tác động trực quan hơn so với các dấu hiệu khác, có thể chuyển những cảm xúc, đặc trưng của thương hiệu đến với người tiêu dùng, tạo mối liên kết sâu sắc hơn. Chẳng hạn công ty Unilver PLC từng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu âm thanh “tiếng rít do ma sát ngón tay trên dụng cụ rửa chén bát”, gợi lên cảm giác chén bát được rửa sạch sẽ, tạo sự ấn tượng với khách hàng.
Nhãn hiệu âm thanh có được bảo hộ tại Việt Nam không?
Trước đây tại Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 có quy định:
“Điều kiện chung đối với nhãn hiệu được bảo hộ
Nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:
1. Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, kể cả hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều mầu sắc;
2. Có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.”
Theo đó, trước đây nhãn hiệu muốn được bảo hộ phải được thể hiện dưới dạng nhìn thấy. Tuy nhiên, căn cứ khoản 20 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022:
20. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 72 như sau:
“1. Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa;”
Căn cứ quy định trên, âm thanh đã được bổ sung vào dấu hiệu được bảo hộ đối với nhãn hiệu.
Về hiệu lực thi hành của quy định trên, căn cứ Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 quy định như sau:
“1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2023, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.
2. Quy định về bảo hộ nhãn hiệu là dấu hiệu âm thanh có hiệu lực thi hành từ ngày 14 tháng 01 năm 2022.
3. Quy định về bảo hộ dữ liệu thử nghiệm dùng cho nông hóa phẩm có hiệu lực thi hành từ ngày 14 tháng 01 năm 2024.”
Theo đó, tuy đến ngày 01/01/2023 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 mới có hiệu lực thi hành, nhưng các quy định về bảo hộ nhãn hiệu âm thanh có hiệu lực từ ngày 14/01/2022. Như vậy, các tổ chức và cá nhân có thể đăng ký nhãn hiệu âm thanh từ ngày 14/01/2022.
Yêu cầu đối với đơn đăng ký nhãn hiệu âm thanh là gì?
Căn cứ Điều 105 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (khoản 2 được sửa đổi bởi khoản 34 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022) quy định yêu cầu đối với đơn đăng ký nhãn hiệu như sau:
“1. Tài liệu, mẫu vật, thông tin xác định nhãn hiệu cần bảo hộ trong đơn đăng ký nhãn hiệu bao gồm:
a) Mẫu nhãn hiệu và danh mục hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu;
b) Quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể, quy chế sử dụng nhãn hiệu chứng nhận.
2. Mẫu nhãn hiệu phải được mô tả để làm rõ các yếu tố cấu thành của nhãn hiệu và ý nghĩa tổng thể của nhãn hiệu (nếu có); nếu nhãn hiệu có từ, ngữ thuộc ngôn ngữ tượng hình thì từ, ngữ đó phải được phiên âm; nếu nhãn hiệu có từ, ngữ bằng ngôn ngữ khác tiếng Việt thì phải được dịch ra tiếng Việt; nếu nhãn hiệu là âm thanh thì mẫu nhãn hiệu phải là tệp âm thanh và bản thể hiện dưới dạng đồ họa của âm thanh đó.
3. Hàng hoá, dịch vụ nêu trong đơn đăng ký nhãn hiệu phải được xếp vào các nhóm phù hợp với bảng phân loại theo Thoả ước Ni-xơ về phân loại quốc tế về hàng hoá và dịch vụ nhằm mục đích đăng ký nhãn hiệu, do cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp công bố.
4. Quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:
a) Tên, địa chỉ, căn cứ thành lập và hoạt động của tổ chức tập thể là chủ sở hữu nhãn hiệu;
b) Các tiêu chuẩn để trở thành thành viên của tổ chức tập thể;
c) Danh sách các tổ chức, cá nhân được phép sử dụng nhãn hiệu;
d) Các điều kiện sử dụng nhãn hiệu;
đ) Biện pháp xử lý hành vi vi phạm quy chế sử dụng nhãn hiệu.
5. Quy chế sử dụng nhãn hiệu chứng nhận phải có những nội dung chủ yếu sau đây:
a) Tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu nhãn hiệu;
b) Điều kiện để được sử dụng nhãn hiệu;
c) Các đặc tính của hàng hoá, dịch vụ được chứng nhận bởi nhãn hiệu;
d) Phương pháp đánh giá các đặc tính của hàng hóa, dịch vụ và phương pháp kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu;
đ) Chi phí mà người sử dụng nhãn hiệu phải trả cho việc chứng nhận, bảo vệ nhãn hiệu, nếu có.”
Như vậy, đơn đăng ký nhãn hiệu cần thỏa mãn có các nội dung nêu trên, trong đó chú ý mẫu nhãn hiệu âm thanh phải là tệp âm thanh và bản thể hiện dưới dạng đồ họa.
Trình tự đăng ký nhãn hiệu âm thanh như thế nào?
Hiện nay các cá nhân, tổ chức có thể nộp hồ sơ đăng ký nhãn hiệu âm thanh tại trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (384-386 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội) hoặc Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Hồ Chí Minh (17 – 19 Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1), hoặc Thành phố Đà Nẵng (135 đường Minh Mạng, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn).
Theo đó, các tổ chức, cá nhân có thể đến các địa chỉ nêu trên để nộp bộ hồ sơ đăng ký nhãn hiệu nói chung và nhãn hiệu âm thanh nói riêng. Ngoài ra còn có thể lựa chọn hình thức nộp đơn qua bưu điện hoặc nộp đơn trực tuyến.
Căn cứ Thông tư 01/2007/TT-BKHCN, trình tự đăng ký nhãn hiệu âm thanh sẽ gồm các bước:
Bước 1: Tiếp nhận đơn
Bước 2: Thẩm định hình thức đơn
Bước 3: Công bố hợp lệ
Bước 4: Thẩm định nội dung đơn
*Thẩm định lại đơn (khi rơi vào trường hợp quy định tại điểm 1.16 Mục 1 Thông tư 01/2007/TT-BKHCN, được sửa đổi bởi khoản 15 Điều 1 Thông tư 16/2016/TT-BKHCN)
*Sửa đổi/bổ sung/tách/chuyển đổi/chuyển giao đơn (khi rơi vào trường hợp quy định tại điểm 1.17 Mục 1 Thông tư 01/2007/TT-BKHCN, được sửa đổi bởi khoản 16 Điều 1 Thông tư 16/2016/TT-BKHCN)
Bước 5: Cấp/từ chối cấp văn bằng bảo hộ
Bước 6: Đăng bạ và công bố quyết định cấp văn bằng bảo hộ
Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
