SỔ HỘ KHẨU ĐIỆN TỬ LÀ GÌ? THAY THẾ SỔ HỘ KHẨU GIẤY KHÔNG?

Sổ hộ khẩu điện tử là gì?

Sổ hộ khẩu điện tử là cách gọi phổ biến để chỉ phương thức quản lý thông tin cư trú của công dân bằng dữ liệu điện tử, thay cho hình thức quản lý chủ yếu bằng sổ hộ khẩu giấy trước đây. Thông tin cư trú được cập nhật, lưu trữ và khai thác trên Cơ sở dữ liệu về cư trú, đồng thời được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định.

Sổ hộ khẩu điện tử không phải là một cuốn sổ vật lý hay một loại giấy tờ được cấp riêng cho công dân. Thay vào đó, người dân có thể khai thác, kiểm tra thông tin cư trú của mình thông qua các phương thức được pháp luật quy định, trong đó có ứng dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến.

Sổ hộ khẩu điện tử có thay thế sổ hộ khẩu giấy không?

Sổ hộ khẩu điện tử về bản chất đã thay thế phương thức quản lý cư trú bằng sổ hộ khẩu giấy, tuy nhiên cần hiểu chính xác rằng pháp luật không cấp cho mỗi công dân một “cuốn sổ hộ khẩu điện tử” riêng. Thay vào đó, thông tin cư trú được quản lý, cập nhật và khai thác trên Cơ sở dữ liệu về cư trú, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú 2020, sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã được cấp chỉ được tiếp tục sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú đến hết ngày 31/12/2022. Kể từ ngày 01/01/2023, sổ hộ khẩu giấy không còn giá trị sử dụng để xác nhận thông tin về cư trú theo cơ chế cũ.

Như vậy, hiện nay người dân không cần xin cấp hoặc cấp lại sổ hộ khẩu giấy khi thực hiện các thủ tục hành chính. Trường hợp cần chứng minh thông tin cư trú, cơ quan có thẩm quyền có thể khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu về cư trú hoặc người dân thực hiện thủ tục xác nhận thông tin về cư trú theo quy định.

Do đó, có thể khẳng định rằng phương thức quản lý cư trú bằng dữ liệu điện tử đã thay thế sổ hộ khẩu giấy, góp phần giảm giấy tờ và tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính.

Cách tra cứu sổ hộ khẩu điện tử trên VNeID

Để kiểm tra thông tin cư trú trên ứng dụng VNeID, người dân có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Đăng nhập ứng dụng VNeID

Trước tiên, bạn mở ứng dụng VNeID trên điện thoại và đăng nhập vào tài khoản định danh điện tử của mình.

Tùy theo phương thức đăng nhập được ứng dụng hỗ trợ, bạn có thể sử dụng số định danh cá nhân và mật khẩu đã đăng ký để truy cập tài khoản.

Sau khi đăng nhập thành công, giao diện chính của ứng dụng sẽ hiển thị các chức năng, tiện ích mà tài khoản của bạn được sử dụng.

Bước 2: Chọn mục “Thông tin cư trú”

Tại giao diện chính của VNeID, bạn tìm và lựa chọn mục “Thông tin cư trú”.

Sau đó, hệ thống có thể yêu cầu người dùng nhập Passcode đã thiết lập trước đó để xác thực và bảo mật thông tin.

Sau khi xác thực thành công, màn hình sẽ hiển thị thông tin cư trú được cập nhật trên hệ thống.

Bước 3: Xem thông tin cư trú của hộ gia đình

Tại mục “Thông tin cư trú”, người dùng có thể kiểm tra các thông tin liên quan đến nơi cư trú của mình theo dữ liệu được cập nhật trên hệ thống.

Nếu muốn kiểm tra thông tin của các thành viên khác trong hộ gia đình, bạn có thể lựa chọn mục “Thành viên khác trong hộ gia đình”.

Tại đây, hệ thống có thể hiển thị các thông tin cư trú tương ứng của thành viên được quản lý trong cùng hộ gia đình theo dữ liệu cư trú hiện có.

Như vậy, thay vì phải tìm kiếm hoặc mang theo sổ hộ khẩu giấy, người dân có thể chủ động kiểm tra thông tin cư trú của mình trên VNeID trong trường hợp chức năng này được hỗ trợ và dữ liệu đã được cập nhật đầy đủ.

Ý nghĩa của việc thay thế sổ hộ khẩu giấy

Việc thay thế sổ hộ khẩu giấy bằng phương thức quản lý thông tin cư trú điện tử mang lại nhiều ý nghĩa trong quá trình cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Thay vì phải sử dụng một cuốn sổ giấy để chứng minh thông tin cư trú, dữ liệu của công dân được cập nhật, lưu trữ và khai thác trên hệ thống, giúp giảm đáng kể việc lưu trữ, bảo quản và xuất trình giấy tờ.

Đối với người dân, việc này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức khi thực hiện các thủ tục hành chính. Công dân không còn phải lo lắng về việc mất, hư hỏng hoặc phải xin cấp lại sổ hộ khẩu giấy. Khi cần chứng minh thông tin cư trú, dữ liệu có thể được khai thác từ hệ thống hoặc xác nhận theo quy định, hạn chế tình trạng phải cung cấp nhiều loại giấy tờ cho cùng một thông tin.

Đối với cơ quan nhà nước, việc quản lý cư trú bằng dữ liệu điện tử giúp nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, bảo đảm thông tin được cập nhật và thống nhất, đồng thời tạo điều kiện kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có thẩm quyền. Qua đó, cơ quan nhà nước có thể hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.

Đây cũng là một bước quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, hướng tới việc giải quyết thủ tục dựa trên dữ liệu thay vì dựa vào giấy tờ. Việc thay thế sổ hộ khẩu giấy góp phần xây dựng phương thức quản lý cư trú hiện đại, thuận tiện, minh bạch và phù hợp với quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia.

---

Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hành chính, dân sự, hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.