Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ là gì?
Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà vượt quá quyền hạn của mình làm trái công vụ được giao, gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
Ví dụ: Chủ tịch UBND xã tự ý ban hành quyết định thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện;….
Cấu thành tội phạm
Khách thể: Xâm phạm hoạt động đúng đắn của Nhà nước, lợi ích của tổ chức, cá nhân.
Chủ thể: Chủ thể của tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ là người có chức vụ quyền hạn.
Mặt khách quan: Hành vi vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà vượt quá quyền hạn của mình làm trái công vụ. Căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự là gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Mặt chủ quan: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý
Mức phạt đối với Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ
Điều 357 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định 04 khung hình phạt chính và hình phạt bổ sung đối với Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ, cụ thể như sau:
– Khung hình phạt thứ nhất:
Theo khoản 1 Điều 357 Bộ luật Hình sự:
“Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà vượt quá quyền hạn của mình làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm”.
Như vậy, người lợi dụng chức vụ để vượt quá quyền hạn được giao và gây thiệt hại theo mức luật định có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm.
– Khung hình phạt tăng nặng:
Theo khoản 2 Điều 357 Bộ luật Hình sự, người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
+/ Có tổ chức;
+/ Phạm tội từ 02 lần trở lên;
+/ Gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Đây là khung hình phạt áp dụng đối với các trường hợp có tính chất nguy hiểm hơn hoặc gây thiệt hại lớn về tài sản.
– Khung hình phạt rất nghiêm trọng:
Theo khoản 3 Điều 357 Bộ luật Hình sự:
“Phạm tội gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm”.
Khung hình phạt này áp dụng khi hành vi lạm quyền gây thiệt hại đặc biệt lớn về tài sản.
– Khung hình phạt đặc biệt nghiêm trọng:
Theo khoản 4 Điều 357 Bộ luật Hình sự:
“Phạm tội gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm.”
Đây là khung hình phạt cao nhất đối với Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ, áp dụng đối với trường hợp gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.
– Hình phạt bổ sung
Ngoài hình phạt chính, khoản 5 Điều 357 Bộ luật Hình sự còn quy định:
“Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.”
Hình phạt bổ sung nhằm ngăn ngừa người phạm tội tiếp tục lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời góp phần bảo đảm tính liêm chính và minh bạch trong hoạt động công vụ.
Phân biệt Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ và Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
Mặc dù đều là các tội phạm về chức vụ và đều được thực hiện vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác, Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ (Điều 357 Bộ luật Hình sự) và Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356 Bộ luật Hình sự) có điểm khác biệt cơ bản ở hành vi phạm tội.
| Tiêu chí | Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ | Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ |
|---|---|---|
| Căn cứ pháp lý | Điều 357 Bộ luật Hình sự | Điều 356 Bộ luật Hình sự |
| Hành vi | Vượt quá quyền hạn được giao để làm trái công vụ | Lợi dụng chính quyền hạn được giao để làm trái công vụ |
| Phạm vi quyền hạn | Thực hiện những việc không thuộc thẩm quyền của mình | Thực hiện trong phạm vi thẩm quyền nhưng trái quy định của pháp luật |
Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ là một trong những tội phạm về chức vụ được Bộ luật Hình sự quy định nhằm bảo vệ hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức và bảo đảm việc thực thi công vụ theo đúng quy định của pháp luật. Việc xác định tội danh phải căn cứ vào đầy đủ các yếu tố cấu thành, đặc biệt là hành vi vượt quá quyền hạn được giao và hậu quả do hành vi đó gây ra.
Việc hiểu rõ quy định của pháp luật về Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ sẽ giúp cá nhân, cơ quan, tổ chức nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, đồng thời góp phần phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong hoạt động công vụ.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hành chính, dân sự, hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.



