Di chúc là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định ý chí của người để lại di sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, trong quá trình sinh sống, tài sản có thể thay đổi, quan hệ gia đình có thể phát sinh thêm thành viên hoặc người lập di chúc muốn điều chỉnh cách phân chia tài sản. Chính vì vậy, nhiều người đặt ra câu hỏi: Đã lập di chúc thì có được sửa đổi không? Nếu được thì cần thực hiện như thế nào để vẫn đảm bảo giá trị pháp lý?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định của pháp luật về việc sửa đổi, bổ sung, thay thế và hủy bỏ di chúc, đồng thời lưu ý những vấn đề quan trọng để hạn chế tranh chấp về sau.
Người lập di chúc có được sửa đổi di chúc không?
Theo Điều 640 Bộ luật Dân sự năm 2015, người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào trước khi qua đời.
Quy định này thể hiện nguyên tắc tôn trọng quyền định đoạt tài sản của cá nhân. Miễn là tại thời điểm sửa đổi hoặc lập lại di chúc, người lập di chúc vẫn còn minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép, thì ý chí của họ sẽ được pháp luật bảo vệ.
Điều này cũng có nghĩa rằng, dù di chúc đã được lập từ nhiều năm trước hay đã được công chứng thì người lập di chúc vẫn có quyền thay đổi nội dung nếu thấy cần thiết.
Những trường hợp thường dẫn đến việc sửa đổi di chúc
Trên thực tế, việc sửa đổi di chúc khá phổ biến khi có những thay đổi trong cuộc sống như:
– Có thêm hoặc giảm bớt tài sản.
– Mua thêm nhà đất, xe ô tô hoặc tài sản có giá trị khác.
– Có thêm con, cháu hoặc người được nhận nuôi.
– Một trong những người được chỉ định hưởng di sản đã qua đời.
– Quan hệ gia đình thay đổi, phát sinh mâu thuẫn hoặc người lập di chúc muốn điều chỉnh tỷ lệ phân chia tài sản.
– Muốn chỉ định người khác quản lý hoặc thực hiện việc phân chia di sản.
Trong các trường hợp này, việc cập nhật lại di chúc sẽ giúp phản ánh đúng ý chí của người để lại di sản và hạn chế tranh chấp sau này.
Người lập di chúc có thể thay đổi bằng những hình thức nào?
Pháp luật hiện hành cho phép người lập di chúc lựa chọn nhiều hình thức khác nhau.
Sửa đổi một phần nội dung di chúc
Đây là trường hợp chỉ thay đổi một số nội dung nhưng vẫn giữ nguyên phần còn lại của di chúc.
Ví dụ:
– Điều chỉnh diện tích đất để lại cho từng người.
– Thay đổi tỷ lệ phân chia di sản.
– Bổ sung thêm người được hưởng di sản.
Các nội dung không bị sửa đổi vẫn tiếp tục có giá trị pháp lý.
Bổ sung di chúc
Nếu người lập di chúc có thêm tài sản hoặc muốn bổ sung thêm nội dung mới thì có thể lập văn bản bổ sung di chúc.
Trong trường hợp văn bản bổ sung có nội dung khác với di chúc trước thì phần bổ sung sẽ được ưu tiên áp dụng đối với nội dung mâu thuẫn.
Thay thế toàn bộ di chúc
Người lập di chúc cũng có thể lập một bản di chúc hoàn toàn mới để thay thế bản cũ.
Khi di chúc mới được lập hợp pháp thì bản di chúc trước sẽ không còn được áp dụng.
Hủy bỏ di chúc
Nếu không còn nhu cầu sử dụng di chúc đã lập, người lập di chúc có quyền hủy bỏ hoàn toàn.
Khi đó, nếu không có di chúc mới thì di sản sẽ được chia theo quy định về thừa kế theo pháp luật.
Có cần công chứng khi sửa đổi di chúc không?
Pháp luật hiện hành không bắt buộc mọi trường hợp sửa đổi di chúc phải công chứng.
Tuy nhiên, đối với các tài sản có giá trị lớn như quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản có nguy cơ phát sinh tranh chấp, người lập di chúc nên thực hiện việc sửa đổi tại tổ chức hành nghề công chứng.
Việc công chứng sẽ giúp:
– Xác nhận năng lực và ý chí của người lập di chúc.
– Hạn chế tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc.
– Tạo thuận lợi cho việc khai nhận hoặc phân chia di sản sau này.
Những lưu ý để việc sửa đổi di chúc có giá trị pháp lý
Để hạn chế rủi ro và tránh tranh chấp giữa những người thừa kế, khi sửa đổi di chúc, người lập di chúc nên lưu ý:
– Ghi rõ ngày, tháng, năm lập văn bản sửa đổi hoặc bổ sung.
– Xác định chính xác tài sản và người được hưởng di sản.
– Thể hiện rõ nội dung nào được sửa đổi hoặc thay thế.
– Nếu lập di chúc mới, nên ghi rõ việc hủy bỏ hoặc thay thế toàn bộ di chúc trước.
– Lưu giữ di chúc tại nơi an toàn hoặc gửi tổ chức hành nghề công chứng bảo quản.
Việc chuẩn bị đầy đủ và rõ ràng sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra tranh chấp khi mở thừa kế.
Việc sửa đổi di chúc là quyền hợp pháp của người lập di chúc và có thể được thực hiện bất cứ lúc nào trước khi người đó qua đời. Tuy nhiên, để có giá trị pháp lý và được tôn trọng khi phân chia di sản, người lập di chúc cần tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Dân sự về điều kiện, hình thức và nội dung của di chúc.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực dân sự. Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
