Trong thực tế, các gia đình có con riêng của vợ hoặc chồng ngày càng phổ biến. Khi cha, mẹ hoặc cha dượng, mẹ kế qua đời, nhiều người băn khoăn: Con riêng có được hưởng thừa kế không? Quyền hưởng di sản của con riêng được xác định như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định của Bộ luật Dân sự 2015 về vấn đề này.
Con riêng là ai?
Con riêng là con của một người được sinh ra từ quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ ngoài hôn nhân trước khi người đó kết hôn với người hiện tại. Sau khi kết hôn, người con này trở thành con riêng của vợ hoặc chồng mới.
Quyền hưởng thừa kế của con riêng sẽ phụ thuộc vào mối quan hệ giữa người để lại di sản và người con riêng, cũng như việc chia thừa kế theo di chúc hay theo pháp luật.
Con riêng có được hưởng thừa kế của cha hoặc mẹ ruột không?
Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, con đẻ là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha hoặc mẹ ruột. Vì vậy, dù cha hoặc mẹ đã ly hôn, kết hôn với người khác hay con không sống cùng cha mẹ thì quyền thừa kế giữa cha mẹ và con vẫn không bị mất đi.
Trong trường hợp cha hoặc mẹ chết không để lại di chúc, con riêng vẫn được hưởng di sản theo pháp luật cùng với những người thừa kế hàng thứ nhất khác như:
– Vợ hoặc chồng của người chết;
– Cha đẻ, mẹ đẻ;
– Cha nuôi, mẹ nuôi;
– Con đẻ, con nuôi.
Nếu có di chúc hợp pháp thì việc hưởng di sản sẽ được thực hiện theo nội dung của di chúc.
Ngoài ra, người con có thể thuộc diện được hưởng phần di sản không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015. Khi đó dù nội dung di chúc thể hiện như thế nào thì người con thuộc trường hợp quy định tại Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 vẫn được hưởng di sản đối với trường hợp thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định của pháp luật.
Con riêng có được hưởng thừa kế của cha dượng hoặc mẹ kế không?
Trường hợp 1: Con riêng hưởng thừa kế theo di chúc
Pháp luật cho phép cá nhân được quyền để lại tài sản cho bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào thông qua di chúc hợp pháp.
Do đó, nếu cha dượng hoặc mẹ kế lập di chúc để lại tài sản cho con riêng thì người con riêng sẽ được hưởng theo nội dung của di chúc, không phụ thuộc vào việc có hay không quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng.
Trường hợp 2: Con riêng hưởng thừa kế theo pháp luật.
Căn cứ theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng và cha dượng, mẹ kế chỉ được thừa kế di sản của nhau nếu giữa họ có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con.
Như vậy, con riêng có thể được hưởng thừa kế của cha dượng hoặc mẹ kế nếu:
– Hai bên có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế như cha con hoặc mẹ con;
– Có đủ căn cứ chứng minh việc cùng sinh sống, nuôi dưỡng, chăm sóc, cấp dưỡng hoặc thực hiện nghĩa vụ của cha mẹ và con.
Khi đó, dù không có quan hệ huyết thống hay không thực hiện thủ tục nhận nuôi con nuôi, con riêng vẫn có quyền hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật.
Cách chứng minh quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế
Trong thực tế, đây là vấn đề thường phát sinh tranh chấp.
Một số tài liệu có thể được sử dụng làm chứng cứ gồm:
– Giấy xác nhận cư trú chung trong thời gian dài;
– Giấy tờ thể hiện việc cấp dưỡng, nuôi dưỡng;
– Hồ sơ học tập, y tế ghi nhận người trực tiếp chăm sóc;
– Lời khai của người thân, hàng xóm;
– Các tài liệu, hình ảnh, video hoặc chứng cứ khác chứng minh việc chăm sóc, nuôi dưỡng.
Tòa án sẽ căn cứ toàn bộ chứng cứ để đánh giá có hay không mối quan hệ cha con hoặc mẹ con trên thực tế.
Một số lưu ý quan trọng
– Con riêng vẫn là người thừa kế hàng thứ nhất của cha hoặc mẹ ruột.
– Con riêng không mặc nhiên được hưởng di sản của cha dượng hoặc mẹ kế.
– Muốn hưởng thừa kế theo pháp luật của cha dượng hoặc mẹ kế phải chứng minh có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con hoặc được chỉ định trong di chúc.
– Khi phát sinh tranh chấp, người yêu cầu hưởng thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ chứng minh quan hệ thực tế giữa các bên.
Việc con riêng có được hưởng thừa kế hay không phụ thuộc vào từng mối quan hệ cụ thể. Đối với cha hoặc mẹ ruột, con riêng luôn có quyền hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đối với cha dượng hoặc mẹ kế, quyền hưởng thừa kế chỉ phát sinh khi có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con hoặc khi được chỉ định trong di chúc.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực dân sự. Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
