Bồi thường tài sản trên đất khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước chi trả một khoản tiền hoặc giá trị tương đương cho người dân hoặc tổ chức có tài sản hợp pháp trên đất bị thu hồi. Khi Nhà nước cần thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích công cộng, người có quyền sử dụng đất sẽ bị thu hồi quyền này và phải di dời, đồng nghĩa với việc các tài sản trên đất (như nhà ở, công trình phụ trợ, cây trồng, vật nuôi) cũng sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường cho những tài sản này.
Tài sản được bồi thường bao gồm:
– Công trình xây dựng trên đất (nhà ở, công trình phụ, hàng rào, cây xanh, hệ thống cống thoát nước,…);
– Cây trồng, vật nuôi (nuôi trồng thủy sản) trên đất;
– Các công trình phụ trợ phục vụ sản xuất hoặc sinh hoạt.
Bồi thường tài sản trên đất khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo nguyên tắc sau:
– Bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có tài sản trên đất: Đối với các tài sản hợp pháp trên đất, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường khi thu hồi đất.
– Công bằng trong giá trị bồi thường: Mức bồi thường được xác định theo giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm có quyết định thu hồi, nhằm tránh sự chênh lệch về giá cả so với thị trường.
– Công khai và minh bạch: Quá trình xác định giá trị bồi thường và quy trình thực hiện phải minh bạch, đảm bảo người dân được biết và có quyền tham gia giám sát.
Các tài sản không hợp pháp, các công trình hết thời hạn sử dụng như các công trình vi phạm pháp luật xây dựng, sử dụng đất sai mục đích…….vv hoặc trồng trọt trên đất không được phép vẫn không được bồi thường, nhằm tránh tình trạng xây dựng, cải tạo trái phép trước thời điểm thu hồi đất.
Bồi thường thiệt hại về tài sản khi Nhà nước thu hồi đất trong một số trường hợp cụ thể:
Đối với nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất.
1. Đối với nhà ở, công trình phục vụ đời sống gắn liền với đất của hộ gia đình, cá nhân, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải tháo dỡ hoặc phá dỡ khi Nhà nước thu hồi đất thì chủ sở hữu nhà ở, công trình đó được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật có liên quan.
Chủ sở hữu nhà ở, công trình được sử dụng các nguyên vật liệu còn lại của nhà ở, công trình.
2. Đối với nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất không thuộc trường hợp nêu trên, khi Nhà nước thu hồi đất mà bị tháo dỡ hoặc phá dỡ toàn bộ hoặc một phần thì được bồi thường thiệt hại như sau:
a) Đối với nhà, công trình xây dựng bị tháo dỡ hoặc phá dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình xây dựng có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật về xây dựng;
b) Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị tháo dỡ hoặc phá dỡ không thuộc trường hợp quy định tại điểm a nêu trên thì được bồi thường thiệt hại theo thực tế.
3. Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội gắn liền với đất đang sử dụng không thuộc trường hợp quy định tại mục 1 và 2 nêu trên thì mức bồi thường tính bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
4. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại thực tế về nhà, nhà ở, công trình xây dựng để làm căn cứ tính bồi thường khi thu hồi đất; đơn giá bồi thường thiệt hại phải bảo đảm phù hợp với giá thị trường và phải xem xét điều chỉnh khi có biến động để làm căn cứ tính bồi thường khi thu hồi đất.
Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi.
Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng, vật nuôi thì việc bồi thường thực hiện theo quy định sau đây:
1. Đối với cây hằng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch đối với cây trồng đó. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của loại cây trồng đó tại địa phương và đơn giá bồi thường;
2. Đối với cây lâu năm, mức bồi thường được tính theo giá trị thiệt hại thực tế của vườn cây.
Đối với cây lâu năm là loại cho thu hoạch nhiều lần mà đang trong thời kỳ thu hoạch thì mức bồi thường được tính bằng sản lượng vườn cây còn chưa thu hoạch tương ứng với số năm còn lại trong chu kỳ thu hoạch và đơn giá bồi thường;
3. Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại.
Đối với cây rừng trồng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cây rừng tự nhiên giao cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trồng, quản lý, chăm sóc, bảo vệ thì bồi thường theo giá trị thiệt hại thực tế của vườn cây; tiền bồi thường được phân chia cho người quản lý, chăm sóc, bảo vệ theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp;
4. Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với vật nuôi là thủy sản hoặc vật nuôi khác mà không thể di chuyển thì được bồi thường thiệt hại thực tế theo mức bồi thường cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định;
5. Chủ sở hữu cây trồng, vật nuôi quy định tại các mục 1, 2, 3 và 4 nêu trên được tự thu hồi cây trồng, vật nuôi trước khi bàn giao lại đất cho Nhà nước;
6. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi theo quy trình sản xuất do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc do địa phương ban hành theo quy định của pháp luật; đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi phải bảo đảm phù hợp với giá thị trường và phải xem xét điều chỉnh khi có biến động để làm căn cứ tính bồi thường khi thu hồi đất.
Ngoài ra, khi người bị thu hồi đất phải di chuyển tài sản thì được Nhà nước bồi thường chi phí để tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt; trường hợp phải di chuyển hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất còn được bồi thường đối với thiệt hại khi tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt.
Trên đây là một số nội dung cơ bản về bồi thường về tài sản khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của luật đất đai 2024. Quý khách cần tìm hiểu thêm các nội dung có liên quan trong lĩnh vực đất đai vui lòng tham khảo tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
