Nhiều người cho rằng cháu đương nhiên được hưởng di sản của ông bà. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, không phải mọi trường hợp cháu đều có quyền hưởng thừa kế của ông bà. Quyền hưởng di sản của cháu phụ thuộc vào việc ông bà có để lại di chúc hay không, người thuộc hàng thừa kế thứ nhất còn hay đã mất và có thuộc trường hợp thừa kế thế vị hay không.
Vậy cháu có được hưởng thừa kế của ông bà không? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Cháu có được hưởng thừa kế của ông bà không?
Thông thường, khi ông bà qua đời, người được ưu tiên hưởng di sản theo pháp luật là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm:
– Vợ hoặc chồng của người chết;
– Cha mẹ của người chết;
– Con đẻ, con nuôi của người chết.
Cháu không thuộc hàng thừa kế thứ nhất nên không phải lúc nào cũng được hưởng di sản của ông bà. Tuy nhiên, pháp luật vẫn quy định một số trường hợp đặc biệt để bảo vệ quyền lợi của cháu.
Trường hợp cháu được hưởng thừa kế của ông bà
Thứ nhất: Cháu được hưởng theo di chúc
Nếu ông bà lập di chúc hợp pháp và chỉ định cháu là người được hưởng di sản thì cháu sẽ được nhận phần tài sản theo đúng nội dung của di chúc.
Trong trường hợp này, việc hưởng di sản không phụ thuộc vào hàng thừa kế hay việc cha mẹ của cháu còn sống hay không.
Thứ hai: Cháu được hưởng theo pháp luật thông qua thừa kế thế vị
Theo Điều 652 Bộ luật Dân sự năm 2015, nếu cha hoặc mẹ của cháu chết trước hoặc chết cùng thời điểm với ông bà, thì cháu được thừa kế thế vị, tức là được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của mình đáng lẽ được hưởng nếu còn sống.
Để được hưởng thừa kế thế vị, cần đáp ứng các điều kiện sau:
– Ông bà chết và để lại di sản.
– Cha hoặc mẹ của cháu là con của ông bà đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với ông bà.
– Cháu còn sống tại thời điểm mở thừa kế hoặc đã thành thai trước khi ông bà mất và sinh ra còn sống.
– Việc chia di sản được thực hiện theo pháp luật đối với phần di sản phát sinh quyền thừa kế thế vị.
Trường hợp cháu không được hưởng thừa kế của ông bà
Cháu sẽ không được hưởng thừa kế theo pháp luật trong các trường hợp sau:
Cha hoặc mẹ của cháu vẫn còn sống
Nếu cha hoặc mẹ của cháu (là con của ông bà) vẫn còn sống thì người này là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất và sẽ trực tiếp nhận phần di sản của mình.
Lúc này, cháu không được nhận thay phần của cha hoặc mẹ.
Cháu không có tên trong di chúc
Nếu ông bà lập di chúc hợp pháp nhưng không để lại tài sản cho cháu thì cháu sẽ không được hưởng di sản, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác đối với người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc.
Không thuộc trường hợp thừa kế thế vị
Nếu cha hoặc mẹ của cháu chết sau thời điểm ông bà qua đời thì không phát sinh thừa kế thế vị. Trong trường hợp này, phần di sản mà cha hoặc mẹ đã nhận từ ông bà sẽ trở thành di sản của chính cha hoặc mẹ và được chia cho những người thừa kế của họ theo quy định của pháp luật hoặc theo di chúc.
Cháu có được hưởng toàn bộ phần của cha hoặc mẹ trong trường hợp thừa kế thế vị không?
Nếu chỉ có một người con của cha hoặc mẹ thì người cháu sẽ hưởng toàn bộ phần thừa kế mà cha hoặc mẹ đáng lẽ được nhận.
Nếu cha hoặc mẹ có nhiều người con, thì các cháu sẽ cùng chia đều phần di sản mà cha hoặc mẹ của mình được hưởng theo nguyên tắc thừa kế thế vị.
Một số lưu ý khi xác định quyền thừa kế của cháu
Để xác định chính xác cháu có được hưởng di sản của ông bà hay không, cần xem xét các yếu tố sau:
– Ông bà có để lại di chúc hay không.
– Di chúc có hợp pháp hay không.
– Cha hoặc mẹ của cháu còn sống hay đã chết.
– Thời điểm chết của cha mẹ và ông bà.
– Có phát sinh thừa kế thế vị hay không.
– Xác định đúng hàng thừa kế và phạm vi di sản để lại.
Cháu có thể được hưởng thừa kế của ông bà, nhưng không phải trong mọi trường hợp. Cháu được hưởng di sản nếu được ông bà chỉ định trong di chúc hoặc thuộc trường hợp thừa kế thế vị, tức là cha hoặc mẹ của cháu đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với ông bà.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực dân sự. Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
