Quy định mới tại phiên tòa từ ngày 01/08/2026, Thông tư 12/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng về nội quy phiên tòa, phiên họp, đặc biệt là quy định nghiêm ngặt về việc ghi âm lời nói và ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa.
Dưới đây là chi tiết các quy định mới nhất mà luật sư, người tham gia tố tụng và người dân cần nắm rõ để tránh vi phạm pháp luật.
Các quy định mới về ghi âm, ghi hình tại phiên tòa
Theo đó, tại khoản 3,4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định về nội quy phiên tòa trong đó có trường hợp không được tự ý mang điện thoại, laptop đồng hồ thông minh vào phiên tòa như sau:
“Điều 4. Nội quy phiên tòa, phiên họp
…
3. Không được mang thiết bị truyền, đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số; ví dụ: điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu, phát tín hiệu điện tử (sau đây gọi là thiết bị điện tử) vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép. Việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp đối với người tham gia tố tụng phải theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
4. Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.
Việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử, Thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp; trường hợp ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác, người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải được sự đồng ý của họ và Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp”.
Theo quy định mới, người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp hoặc trực tuyến; không được đăng tải, cung cấp thông tin sai sự thật; không được đưa thông tin làm ảnh hưởng đến tính độc lập, sự vô tư, khách quan của Hội đồng xét xử trong quá trình xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc; không được xâm phạm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, bị hại, đương sự và những người tham gia tố tụng khác; đồng thời phải tuân thủ các quy định về bảo vệ bí mật theo quy định của pháp luật.
Theo đó, kể từ ngày 01/8/2026, người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được mang điện thoại di động, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh và các thiết bị điện tử khác vào phòng xử án, phòng họp, trừ trường hợp được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp cho phép.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các thiết bị điện tử để tra cứu tài liệu, phục vụ xét xử trực tuyến, ghi âm hoặc ghi hình chỉ được thực hiện theo sự cho phép và điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp.
Nguyên tắc tổ chức phiên tòa, phiên họp từ 01/08/2026?
Tại Điều 3 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định về nguyên tắc tổ chức phiên tòa, phiên họp từ 01/08/2026 như sau:
– Phiên tòa, phiên họp phải được tiến hành đúng thời gian, địa điểm, thành phần người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng.
– Phiên tòa, phiên họp được tổ chức công khai, trừ trường hợp xét xử kín theo quy định của pháp luật.
– Việc tổ chức phiên tòa, phiên họp phải bảo đảm an toàn, an ninh, trật tự, văn minh, sự tôn nghiêm của Tòa án; bảo đảm cho việc giải quyết, xét xử được tiến hành bình đẳng, dân chủ, nghiêm minh, khách quan, đúng pháp luật; góp phần tuyên truyền, giáo dục công dân chấp hành pháp luật, tôn trọng những quy tắc của đời sống xã hội, nâng cao ý thức đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật khác.
– Tòa án, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm chuẩn bị điều kiện cần thiết để tổ chức phiên tòa, phiên họp; cơ quan, tổ chức, cá nhân phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật và yêu cầu của Tòa án khi tổ chức phiên tòa, phiên họp.
– Trình tự, thủ tục, diễn biến phiên tòa, phiên họp phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật và sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
– Việc tổ chức phiên tòa, phiên họp đối với vụ án, vụ việc có người chưa thành niên tham gia tố tụng phải bảo đảm đơn giản, thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức và bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên.
Như vậy, quy định tại phiên tòa mới áp dụng từ ngày 01/08/2026 đặt ra yêu cầu cao hơn về tính kỷ luật và sự tôn trọng pháp luật tại không gian tòa án. Việc nắm rõ Thông tư 12/2026/TT-TANDTC sẽ giúp các luật sư tác nghiệp đúng luật, đồng thời giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi tham gia các phiên xét xử.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hành chính, dân sự, hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
