Tội nhận hối lộ là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích (vật chất hoặc phi vật chất khác) dưới bất kỳ hình thức nào cho chính bản thân người đó hoặc cho người khác hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa hối lộ.
Tội nhận hối lộ sẽ bị xử phạt như thế nào???
Theo quy định tại Điều 354 Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2017 thì hình phạt cao nhất đối với người phạm tội nhận hối lộ là Tử hình.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là: Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản (theo Bộ luật hình sự 1999, mức phạt tiền đối với tội danh này được quy định từ một lần đến năm lần).
Cấu thành tội phạm của tội nhận hối lộ.
Khách thể của tội phạm:
Tội nhận hối lộ trực tiếp xâm hại sự hoạt động đúng đắn của các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội.
Mặt khách quan của tội phạm:
Thủ đoạn phạm tội: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Tức là người phạm tội sử dụng quyền hạn được giao như là một phương tiện phạm tội để thực hiện việc nhận hối lộ.
Hành vi khách quan của tội phạm được thực hiện bởi 2 loại hành vi:
– Hành vi nhận tiền, của hối lộ dưới bất kỳ hình thức nào, trực tiếp hoặc qua trung gian (1).
– Làm hoặc không làm một việc thuộc trách nhiệm của mình vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa (2).
Trong 2 loại hành vi khách quan này thì hành vi (1) có thể thực hiện trước hành vi (2), tức là nhận của hối lộ rồi làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa. Nhưng hành vi (2) cũng có thể thực hiện trước hành vi (1) – tức là làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa rồi sau đó nhận của hối lộ.
Nếu người có chức vụ quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa rồi sau đó nhận của hối lộ thì phải thỏa mãn điều kiện là có sự thỏa thuận trước mới cấu thành tội nhận hối lộ.
Nếu người phạm tội làm hoặc không làm một việc thuộc trách nhiệm của mình vì lợi ích hay theo yêu cầu của người đưa mà cấu thành một tội độc lập thì ngoài tội nhận hối lộ họ còn bị truy tố thêm tội đã cấu thành.
Phương tiện phạm tội:
Tương tự như đối với tội tham ô, Bộ luật hình sự 2015 đã nâng mức định lượng giá trị tài sản trong tình tiết định tội và định khung tăng nặng của tội nhận hối lộ. Cụ thể:
– Đối với mức định lượng của giá trị tài sản nhận hối lộ trong khung định tội, Bộ luật hình sự 2015 đã tăng từ 2.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng (ở Bộ luật hình sự 1999) lên mức từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng. Nếu giá trị của nhận hối lộ dưới 2.000.000 đồng thì phải đáp ứng một trong hai điều kiện: đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm; hoặc bị kết án về một trong các tội tham nhũng, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
– Đối với mức định lượng của giá trị tài sản nhận hối lộ trong khung tăng nặng, 10.000.000 đồng đến dưới 20.000.000 đồng lên 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng cho hình phạt từ 07 năm đến 15 năm, từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng lên mức từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng cho hình phạt từ 15 năm đến 20 năm, từ 300.000.000 đồng lên 1.000.000.000 đồng đối với hình phạt tù 20 năm, chung thân hoặc tử hình.
– Bộ luật hình sự 2015 còn bổ sung thêm tình tiết định khung tăng nặng đối với trường hợp “gây thiệt hại về tài sản” (chưa được quy định cụ thể trong Bộ luật hình sự 1999) với các mức định lượng giá trị như sau: gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đến dưới 3.000.000.000 đồng (phạt tù từ 07 năm đến 15 năm); gây thiệt hại về tài sản từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng (phạt tù từ 15 năm đến 20 năm); gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên (phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình).
– Đồng thời, Bộ luật hình sự 2015 đã bổ sung thêm lợi ích phi vật chất vào cấu thành định tội danh này, xuất phát từ thực tiễn đấu tranh phòng và chống tội phạm nhận hối lộ và hối lộ.
Tội này hoàn thành trong hai thời điểm: Nếu chủ động đòi hối lộ thì hoàn thành từ thời điểm đồi. Nếu không đòi hối lộ thì hoàn thành từ điểm nhận của hối lộ.
Chủ thể của tội phạm
Là người có chức vụ quyền hạn ở khu vực Nhà nước hoặc trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước.
Mặt chủ quan của tội phạm:
Tội phạm thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp.
Hậu quả xã hội
Tội nhận hối lộ có thể gây ra nhiều hậu quả xã hội nghiêm trọng. Dưới đây là một số hậu quả xã hội của tội này:
Thất thoát tài nguyên và ngân quỹ công: Hối lộ gây ra sự lãng phí của nguồn lực và tiền bạc, ảnh hưởng đến sự phát triển và xây dựng cơ sở hạ tầng, dự án công cộng và các dự án quan trọng khác.
Sự không công bằng và thiệt hại cho doanh nghiệp: Tội hối lộ có thể tạo ra môi trường không cạnh tranh và không công bằng, khiến các doanh nghiệp nhỏ khó cạnh tranh với những doanh nghiệp sử dụng hối lộ để có lợi ích không hợp pháp.
Ảnh hưởng đến uy tín của nhà nước: Hối lộ ảnh hưởng đến tính công bằng của hệ thống tư pháp và gây ra sự thiếu tin tưởng của người dân vào các cơ quan thực thi pháp luật và hệ thống tư pháp.
Ảnh hưởng xấu đến xã hội: Hối lộ tạo ra một mô hình xã hội tham nhũng, làm cho tâm lý tham nhũng và thái độ không trung thực trở nên phổ biến, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội và cuộc sống của người dân.
Do đó, tội nhận hối lộ có hậu quả xã hội rất nghiêm trọng và cần phải được xem xét và xử lý một cách nghiêm khắc theo luật hình sự để bảo vệ lợi ích chung và đảm bảo tính công bằng và tài chính của quốc gia.
Trên đây là quy định của pháp luật về tội nhận hối lộ theo quy định của BLHS năm 2015, dược sủa đổi bổ sung năm 2017. Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến Dịch vụ luật sư trong lĩnh vực hình sự. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
