“Ông bà nội ngoại, ai có quyền nuôi cháu khi bố mẹ chết?” là câu hỏi hiện nay được nhiều người quan tâm. Về vấn đề này Luật Duy Hưng xin giải đáp như sau:
Ông bà nội ngoại có quyền và nghĩa vụ gì với cháu?
Căn cứ Khoản 1 Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về quyền, nghĩa vụ của ông bà nội, ông bà ngoại và cháu như sau:
– Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc và giáo dục cháu của mình. Trong phạm vi gia đình thì, ông bà được xác định là thành viên lớn tuổi nhất và có vị trí cao nhất về thức bậc.
Vì vậy cho nên ông bà sẽ có trách nhiệm giáo dục cho tất cả những người cháu của mình, đặc biệt là các cháu còn nhỏ trong gia đình. Tuy nhiên thì trách nhiệm này của ông bà chỉ mang tính chất hỗ trợ cha mẹ cháu khi cha mẹ cháu còn sống, chứ không phải là trách nhiệm chính thuộc về ông bà.
– Ông bà sẽ có trách nhiệm sống mẫu mực và nêu gương tốt cho các người cháu của mình noi theo.
Trong truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam ta thì con người Việt Nam luôn tôn trọng và đề cao truyền thống “kính lão đắc thọ”. Theo đó thì trong gia đình, những người con và những người cháu bao giờ cũng phải yêu thương và kính trọng ông bà, cha mẹ của mình.
Tuy nhiên để con cháu kính trọng và yêu thương cũng như để xây dựng một mối quan hệ gia đình hòa thuận và hạnh phúc, lành mạnh và bền vững thì ông bà phải có trách nhiệm làm gương tốt cho các cháu noi theo. Đây là điều kiện tiên quyết trong vấn đề xây dựng văn hóa gia đình hiện nay;
– Đối với trường hợp cháu chưa thành niên hoặc cháu đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự và không có khả năng lao động, họ cũng không có tài sản để tự nuôi lấy chính bản thân mình, không có người nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật, thì khi đó ông bà nội, ông bà ngoại sẽ có nghĩa vụ nuôi dưỡng, cấp dưỡng cho những người cháu của mình cho đến khi họ có khả năng lao động, hoặc họ tìm được người nuôi dưỡng mới.
Quy định này của pháp luật hiện nay nhằm xác định nghĩa vụ của ông bà trong trường hợp cháu rơi vào hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện để sinh sống, tuy nhiên vấn đề này chỉ đặt ra khi ông bà còn khả năng nuôi dưỡng cháu, tức là ông bà có tài sản, có sức khỏe …
Ông bà nội ngoại, ai được quyền nuôi cháu khi bố mẹ cháu chết?
Căn cứ theo Điều 47 Bộ luật Dân sự năm 2015 về chế định người giám hộ, người được giám hộ bao gồm những đối tượng sau đây:
– Người chưa thành niên không có cha, không có mẹ hoặc không xác định được cha và mẹ;
– Người chưa thành niên có cha mẹ nhưng cha mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật, cha mẹ đều khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi, cha mẹ đều bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật, hoặc cha mẹ đều bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền đó là tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con cái, cha mẹ nếu không có điều kiện chăm sóc và nuôi dưỡng con cái này có yêu cầu người giám hộ;
– Người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật hoặc người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi;
– Ngoài ra thì một người chỉ có thể có một người giám hộ, trừ trường hợp cha mẹ cùng giám hộ cho con hoặc ông bà cùng giám hộ cho cháu theo quy định của pháp luật.
Căn cứ Điều 52 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên, bao gồm những đối tượng cụ thể sau đây:
– Anh ruột là anh cả hoặc chị ruột là chị cả sẽ làm người giám hộ theo quy định của pháp luật, nếu anh cả hoàng chị cả không đủ điều kiện để làm người giám hộ theo quy định của pháp luật thì khi đó anh ruột hoặc chị ruột tiếp theo sẽ được xác định là người giám hộ, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác;
– Trường hợp không có người giám hộ là anh chị em theo như phân tích ở trên, thì khi đó chủ thể là ông nội, bà nội, ông ngoại và bà ngoại sẽ được xác định là người giám hộ sao cho phù hợp với quy định của pháp luật, hoặc những người này có thể tự ngồi lại thỏa thuận với nhau cử một hoặc một số người trong số họ đứng ra làm người giám hộ;
– Trường hợp không có các chủ thể trên là người giám hộ thì khi đó các chủ thể là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, hoặc dì ruột ra được xác định là người giám hộ theo quy định của pháp luật.
Như vậy:
Theo như phân tích ở trên thì có thể thấy, ông bà nội và ông bà ngoại đều có thể được quyền nuôi cháu khi bố mẹ của cháu qua đời (căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 47 Bộ luật Dân sự 2015), nếu như trong trường hợp cháu không có anh chị em ruột thì khi đó, ông bà nội và ông bà ngoại sẽ được xác định là người giám hộ theo như đã phân tích ở trên.
Gia đình bên nội và gia đình bên ngoại có thể thỏa thuận với nhau chọn ra một hoặc một số trong những người đó để nuôi cháu bé. Hoặc là gia đình có thể gửi đơn kiến nghị lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền đó là tòa án để giải quyết, tòa án khi đó sẽ dựa vào điều kiện về vật chất và tinh thần, dựa trên cơ sở tốt nhất cho sự phát triển của cháu bé để quyết định bên nào sẽ là người có quyền nuôi cháu.
Trên đây là một số nội dung cơ bản về về vấn đề “Ông bà nội ngoại, ai có quyền nuôi cháu khi bố mẹ chết?”. Quý khách cần tìm hiểu thêm các vấn đề có liên quan đến lĩnh vực HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH đề nghị tham khảo Tại đây
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
