Thương mại điện tử (TMĐT) là hoạt động sử dụng phương tiện điện tử để thực hiện một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại. Theo pháp luật Việt Nam, TMĐT bao gồm việc mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ trên môi trường mạng thông qua các hệ thống thông tin điện tử, website hoặc ứng dụng. Cụ thể khoản 1 Điều 3 Nghị định 52/2013/NĐ-CP ngày 16 tháng 5 năm 2013 hướng dẫn về TMĐT giải thích như sau:
“Hoạt động thương mại điện tử là việc tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác.”
Ai có quyền tham gia hoạt động thương mại điện tử?
Theo quy định tại Điều 24 Nghị định 52/2013/ NĐ – CP ngày 16 tháng 5 năm 2013, được sửa đổi bổ sung tại Nghị định số 85/2021/NĐ – CP ngày 01 tháng 01 năm 2021 thì chủ thể của hoạt động TMĐT gồm:
1. Các thương nhân, tổ chức, cá nhân thiết lập website TMĐT để phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ của mình (người sở hữu website thương mại điện tử bán hàng);
2. Các thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ TMĐT;
3. Các thương nhân, tổ chức, cá nhân sử dụng website của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ TMĐT để phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ của mình (người bán).
4. Các thương nhân, tổ chức, cá nhân mua hàng hóa hoặc dịch vụ trên website TMĐT bán hàng và website cung cấp dịch vụ TMĐT (khách hàng).
5. Các thương nhân, tổ chức cung cấp hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ logistics và các dịch vụ hỗ trợ khác cho hoạt động TMĐT;
6. Các thương nhân, tổ chức, cá nhân sử dụng thiết bị điện tử có nối mạng khác để tiến hành hoạt động thương mại.
Nguyên tắc hoạt động thương mại điện tử.
1. Nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận trong giao dịch TMĐT.
Các chủ thể tham gia hoạt động TMĐT có quyền tự do thỏa thuận không trái với quy định của pháp luật để xác lập quyền và nghĩa vụ của từng bên trong giao dịch. Thỏa thuận này là căn cứ để giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình giao dịch.
2. Nguyên tắc xác định phạm vi hoạt động kinh doanh trong TMĐT.
Nếu thương nhân, tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và xúc tiến thương mại trên website TMĐT không nêu cụ thể giới hạn địa lý của những hoạt động này, thì các hoạt động kinh doanh đó được coi là tiến hành trên phạm vi cả nước.
3. Nguyên tắc xác định nghĩa vụ về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động TMĐT.
a) Người sở hữu website TMĐT bán hàng và người bán trên website cung cấp dịch vụ TMĐT phải tuân thủ các quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng;
b) Khách hàng trên website cung cấp dịch vụ TMĐT là người tiêu dùng dịch vụ TMĐT và là người tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ do người bán trên website này cung cấp;
c) Trường hợp thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ TMĐT thực hiện dịch vụ cung cấp thông tin về hàng hóa, dịch vụ của người bán tới người tiêu dùng trên website TMĐT thì thương nhân, tổ chức đó là bên thứ ba trong việc cung cấp thông tin theo pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
4. Nguyên tắc kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh hoặc hàng hóa, dịch vụ kinh doanh có điều kiện thông qua TMĐT.
Hoạt động TMĐT đối với hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện, thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
5. Các chủ thể tham gia hoạt động TMĐT có nghĩa vụ tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn thông tin, an ninh mạng và pháp luật có liên quan khác.
Trách nhiệm của người bán trong giao dịch TMĐT.
Căn cứ quy định tại Điều 37 Nghị định 52/2013/ NĐ – CP ngày 16 tháng 5 năm 2013, được sửa đổi bổ sung tại Nghị định số 85/2021/NĐ – CP ngày 01 tháng 01 năm 2021 thì người bán hành trong giao dịch TMĐT phải có trách nhiệm như sau:
1. Cung cấp đầy đủ và chính xác cho thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch TMĐT khi đăng ký sử dụng dịch vụ các thông tin sau:
– Tên và địa chỉ trụ sở của thương nhân, tổ chức hoặc tên và địa chỉ thường trú của cá nhân;
– Số, ngày cấp và nơi cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của thương nhân, hoặc số, ngày cấp và đơn vị cấp quyết định thành lập của tổ chức, hoặc mã số thuế cá nhân của cá nhân;
– Số điện thoại hoặc một phương thức liên hệ trực tuyến khác để tiếp nhận phản ánh về chất lượng hàng hóa, dịch vụ.
2. Cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật khi bán hàng hóa như:
– Thông tin về hàng hóa, dịch vụ;
– Thông tin về giá cả;
– Thông tin về điều kiện giao dịch chung;
– Thông tin về vận chuyển và giao nhận;
– Thông tin về phương thức thanh toán.
3. Đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin về hàng hóa, dịch vụ cung cấp trên sàn giao dịch TMĐT.
4. Khi ứng dụng chức năng đặt hàng trực tuyến trên sàn giao dịch TMĐT phải thực hiện các quy định tại Mục 2 Chương II Nghị định 52/2013/NĐ – Cp ngày 16 tháng 5 năm 2013 về “Giao kết hợp đồng sử dụng chức năng đặt hàng trực tuyến trên Website thương mại điện tử”
5. Cung cấp thông tin về tình hình kinh doanh của mình khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phục vụ hoạt động thống kê TMĐT.
6. Tuân thủ quy định của pháp luật về thanh toán, quảng cáo, khuyến mại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định của pháp luật có liên quan khác khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch TMĐT.
7. Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
Sai lầm, vướng mắc thường gặp của các thương nhân
Trong quá trình tư vấn và hỗ trợ pháp lý, chúng tôi nhận thấy rất nhiều thương nhân mắc những sai lầm phổ biến như:
– Không đăng ký/ thông báo website với Bộ Công Thương;
– Không có chính sách bảo mật và điều khoản sử dụng minh bạch;
– Giao kết hợp đồng điện tử sai hình thức;
– Không bảo vệ thông tin cá nhân khách hàng theo đúng chuẩn pháp lý;
– Không có hợp đồng rõ ràng với bên cung cấp dịch vụ thanh toán, vận chuyển.
Một trường hợp xảy ra trên thực tế: Cửa hàng đồ điện tử của anh Nguyễn văn Q tại Hà Nội bị một khách hàng khiếu nại vì rò rỉ thông tin cá nhân dẫn đến bị giả mạo đơn hàng. Toàn bộ sự cố xuất phát từ việc website của anh không có chính sách bảo mật và không mã hóa dữ liệu. Nếu được tư vấn pháp lý sớm, anh hoàn toàn có thể tránh được rủi ro này.
Rủi ro pháp lý có thể xảy ra
Người kinh doanh online nếu xem nhẹ các quy định pháp luật TMĐT có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng như:
– Bị xử phạt hành chính;
– Bị đình chỉ hoạt động website, ứng dụng;
– Bị khách hàng khiếu nại, khởi kiện, đòi bồi thường;
– Bị lộ lọt thông tin người tiêu dùng dẫn đến mất uy tín nghiêm trọng;
– Bị truy thu thuế nếu không khai báo đúng nghĩa vụ.
Ví dụ: Một startup mỹ phẩm online tại TP. Hồ Chí Minh đã bị truy thu gần 200 triệu đồng tiền thuế sau khi bị thanh tra vì doanh thu bán hàng qua mạng không khai báo thuế đầy đủ. Chủ shop đã không hiểu rõ nghĩa vụ thuế trong kinh doanh TMĐT – một lỗ hổng nghiêm trọng do không được tư vấn pháp lý ngay từ đầu.
Như vậy, bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào đang, sẽ hoặc có ý định kinh doanh online đều cần chủ động tìm hiểu, tham vấn ý kiến chuyên gia pháp lý trước khi bắt đầu. Đừng đợi đến khi “mất bò mới lo làm chuồng” – vì cái giá của sự chủ quan trong TMĐT không chỉ là tiền bạc, mà còn là danh tiếng, uy tín và cả sự tồn vong của doanh nghiệp.
Trên đây là một số nội dung có quy định về “Thương mại điện tử” mà người kinh doanh oline cần biết. Nếu bạn đang kinh doanh hoặc có kế hoạch tham gia vào TMĐT, hãy để chúng tôi – đội ngũ luật sư chuyên sâu về thương mại và công nghệ – đồng hành và bảo vệ bạn ngay từ những bước đầu tiên.
Để tìm hiểu thêm các vấn đề khác có liên quan đến pháp luật thương mại đề nghị Quý vị tham khảo Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
