Việc khởi kiện tranh chấp đất đai tại Hà Nội đang được người dân quan tâm đặc biệt trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/8/2024. So với quy định cũ, luật mới đã có nhiều điểm thay đổi về thẩm quyền, thủ tục hòa giải và cách thức nộp đơn khởi kiện. Đặc biệt, sau 01/07/2025 Tòa án triển khai mô hình Tòa án khu vực – việc xác định đúng nơi nộp đơn và hướng xử lý là vô cùng quan trọng.
Khi nào được khởi kiện tranh chấp đất tại Tòa án?
Căn cứ Điều 236 Luật Đất đai năm 2024 quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai như sau:
Trường hợp 1: Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết.
Trường hợp 2: Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức sau:
– Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền;
– Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai tại Hà Nội
Từ ngày 01/7/2025, Hà Nội đã thành lập 12 Tòa án khu vực thay thế cho các Tòa án nhân dân cấp quận/huyện trước đây. Mỗi tòa phụ trách nhiều đơn vị hành chính cấp xã/phường, đồng thời kế thừa toàn bộ quyền hạn, trách nhiệm từ Tòa án nhân dân quận/huyện cũ.
Như vậy, quy định về thẩm quyền hiện nay vẫn đang áp dụng theo quy định Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Căn cứ quy định tại Điều 26, 35, 37, 39, 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định:
– Tòa án nhân dân khu vực tại Hà Nội nơi có bất động sản tranh chấp có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai nếu không có yếu tố nước ngoài (tài sản ở nước ngoài hoặc đương sự ở nước ngoài).
– Trường hợp tranh chấp đất đai có yếu tố nước ngoài hoặc các vụ việc thuộc thẩm quyền Tòa án nhân dân khu vực nhưng tranh chấp phức tạp Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tự mình lấy lên để giải quyết khi xét thấy cần thiết hoặc theo đề nghị của Tòa án nhân dân khu vực sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.
Lưu ý: Trường hợp tranh chấp bất động sản ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn có thể lựa chọn Tòa tại một trong số các nơi có bất động sản để yêu cầu giải quyết tranh chấp.
Các bước khởi kiện tranh chấp đất tại Hà Nội
Bước 1: Xác định hồ sơ cần chuẩn bị
Đơn khởi kiện đúng mẫu
CCCD/hộ khẩu (bản sao chứng thực)
Giấy tờ về quyền sử dụng đất
Biên bản hòa giải xã (nếu chưa có sổ đỏ)
Tài liệu, chứng cứ khác chứng minh quyền sử dụng đất…
Bước 2: Xác định Tòa án có thẩm quyền
Bước 3: Nộp hồ sơ và thực hiện theo trình tự thủ tục tố tụng quy định
Người dân có thể nộp hồ sơ khởi iện trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ Tòa án; nộp qua dịch vụ bưu điện hoặc nộp online trên cổng thông tin điện tử của Tòa án (lưu ý nếu nộp đơn online phải có chữ ký số)
Nhận thông báo thụ lý và nộp tạm ứng án phí tại Thi hành án dân sự (trường hợp được miễn tiền tạm ứng án phí thì không phải nộp)
Tham gia các thủ tục tố tụng cần thiết: quá trình hòa giải, xét xử, thi hành án (nếu có)
Điều kiện khởi kiện tranh chấp đất đai tại Tòa án Hà Nội
Để khởi kiện tranh chấp đất đai tại Tòa án có thẩm quyền, người khởi kiện cần đảm bảo một số điều kiện nhất định theo quy định của pháp luật như sau:
– Chủ thể có quyền khởi kiện tranh chấp đất đai
Người khởi kiện phải là cá nhân, tổ chức có quyền và lợi ích hợp pháp liên quan đến quyền sử dụng đất bị xâm phạm.
– Hòa giải tranh chấp đất đai
Nhà nước khuyến khích các bên thực hiện hòa giải tranh chấp đất đai trước khi khởi kiện. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai được thực hiện tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp.
Lưu ý:
Trường hợp tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất thì thủ tục hòa giải là điều kiện bắt buộc trước khi khởi kiện tại Tòa án.
– Hồ sơ khởi kiện tranh chấp đất đai hợp lệ
Một trong những điều kiện khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất là phải có bộ hồ sơ hợp lệ, bao gồm:
- Đơn khởi kiện;
- Các tài liệu, chứng cứ liên quan như: giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, biên bản hòa giải (nếu có) hoặc các tài liệu, chứng cứ khác liên quan đến tranh chấp đất đai.
Trên đây là các quy định về khởi kiện tranh chấp đất đai tại Hà Nội. Quý khách cần tìm hiểu thêm các bài viết trong lĩnh vực đất đai và thu hồi đất, mời tham khảo tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
