Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện. Vậy thời hiệu khởi kiện trong từng trường hợp được pháp luật quy định thế nào?
Điều kiện áp dụng thời hiệu là gì?
Căn cứ khoản 2 Điều 149 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện được áp dụng khi áp ứng hai điều kiện:
– Có yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên;
– Yêu cầu áp dụng thời hiệu khởi kiện phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ, việc.
Vậy nên, Tòa án không mặc nhiên áp dụng hay tự mình kiểm tra thời hiệu khởi kiện mà các bên nếu có nhu cầu áp dụng thì phải có yêu cầu Tòa án áp dụng để bảo vệ quyền lợi của mình. Ngoài ra pháp luật còn cho phép người hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu nếu việc từ chối đó không nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ.
Thời hiệu khởi kiện của từng loại tranh chấp dân sự quy định ra sao?
| STT | Loại tranh chấp | Thời hiệu khởi kiện | Thời điểm tính thời hiệu | Căn cứ |
| 1.
|
Tranh chấp hợp đồng | 03 năm | Kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. | Điều 429 BLDS 2015 |
| 2.
|
Yêu cầu BTTH ngoài hợp đồng | 03 năm | Kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. | Điều 588 BLDS 2015 |
| 3.
|
Yêu cầu chia di sản thừa kế | – 30 năm đối với bất động sản
– 10 năm với động sản |
Kể từ thời điểm mở thừa kết | Khoản 1 Điều 623 BLDS 2015 |
| 4.
|
Yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác | 10 năm | Khoản 2 Điều 623 BLDS 2015 | |
| 5.
|
Yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại | 03 năm | Khoản 2 Điều 623 BLDS 2015 | |
| 6.
|
Tranh chấp kinh doanh thương mại | 02 năm |
Kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, trừ trường hợp sau khi bị khiếu nại, thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics không nhận được thông báo về việc bị kiện tại Trọng tài hoặc Toà án trong thời hạn chín tháng, kể từ ngày giao hàng |
Điều 319 Luật Thương mại 2005 |
| 7.
|
Tranh chấp lao động cá nhân | 01 năm | Kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm. | Khoản 3 Điều 190 BLLĐ 2019 |
| 8.
|
Tranh chấp lao động tập thể về quyền | 01 năm | Kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền hợp pháp của mình bị vi phạm. | Khoản 3 Điều 194 BLLĐ 2019 |
Các trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện là gì?
Theo quy định tại Điều 155 của BLDS năm 2015 thì thời hiệu khởi kiện không áp dụng trong trường hợp sau đây:
– Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản.
– Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.
– Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.
– Trường hợp khác do luật quy định.
Hết thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự, có bắt đầu lại được không?
Vấn đề bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự, Điều 157 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định có 03 trường hợp gồm:
– Bên có nghĩa vụ thừa nhận một phần/toàn bộ nghĩa vụ với người khởi kiện.
– Bên có nghĩa vụ thừa nhận/thực hiện xong một phần nghĩa vụ với người khởi kiện.
– Các bên tự hoà giải với nhau.
Trong các trường hợp này, thời hiệu khởi kiện sẽ được bắt đầu lại kể từ ngày tiếp theo sau ngày xảy ra các sự kiện bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện.
———————————————————————
Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến pháp luật. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
