Việc tặng cho tài sản đất đai là sự thoả thuận của các bên. Bên tặng cho sẽ chuyển quyền sở hữu của mình cho bên nhận tặng cho mà không yêu cầu đền bù. Nhưng trên thực tế, có nhiều trường hợp đã hoàn thành thủ tục tặng cho đất và sang tên GCN rồi thì bên tặng cho lại muốn đòi lại nhà đất thì có được không?
Quy định pháp luật về tặng cho tài sản
Tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.
Tài sản tặng cho ở đây được hiểu là quyền sử dụng đất, khi đó cần lưu ý thêm:
Điều kiện tặng cho quyền sử dụng đất
Việc tặng cho quyền sử dụng đất được thực hiện khi có các điều kiện nhất định theo quy định tại Khoản 1 Điều 188 Luật Đất đai 2013 :
– Thửa đất tặng cho có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
– Đất không có tranh chấp;
– Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;
– Trong thời hạn sử dụng đất.
Thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất
Để có thể thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất thì các bên cần phải ký Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất. Theo quy định tại Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai thì Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải được công chứng, chứng thực :
“3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:
a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này;…
d) Việc công chứng thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, việc chứng thực thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã.”
Như vậy, để thực hiện việc tặng cho quyền sử dụng đất thì trước tiên bên tặng cho và bên được tặng cho phải đến một tổ chức công chứng trên địa bản tỉnh, thành phố nơi có đất hoặc UBND cấp xã để công chứng/chứng thực hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất.
Sau khi thực hiện thủ tục công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, các bên sẽ tiến hành thủ tục đăng ký sang tên tại văn phòng đăng ký đất đai theo Khoản 4 Điều 95 Luật Đất đai :
“…
Đăng ký biến động được thực hiện đối với trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận hoặc đã đăng ký mà có thay đổi sau đây:
a) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất;
…”
Như vậy, thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất phải được thực hiện bằng văn bản có công chứng/chứng thực và phải đăng ký quyền sở hữu với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất được xem là hoàn tất khi bên được tặng cho thực hiện xong việc sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai.
Xem thêm: Thủ tục tặng cho nhà đất
Tặng cho đất rồi có đòi lại được không?
Như đã phân tích ở trên, việc tặng cho phải được lập thành văn bản có công chứng đúng quy định pháp luật. Căn cứ khoản 2 Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015 quy định hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký.
Vì vậy nếu giao dịch tặng cho đã thực hiện đúng trình tự và đăng ký tại cơ quan quản lý đất đai, việc tặng cho quyền sử dụng đất đã hoàn tất thì tài sản đã thuộc về bên được tặng cho, bên tặng cho sẽ không thể đòi lại được; trừ trường hợp tặng cho nhà đất có điều kiện hoặc tặng cho không thực hiện đúng theo trình tự pháp luật quy định. Cụ thể:
Trường hợp 1: Giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất có điều kiện
Khi giao kết hợp đồng tặng cho thì bên tặng cho có quyền yêu cầu bên nhận tặng cho thực hiện công việc trước; hoặc sau khi nhận. Đây được coi là điều kiện để tặng cho và điều kiện này không được vi phạm điều cấm của luật; không trái đạo đức xã hội.
Theo khoản 3 Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“3. Trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.”
Như vậy, nếu bên nhận tặng cho có hành vi vi phạm điều kiện hai bên đã thoả thuận thì bên tặng cho có quyền khởi kiện đòi lại đất tại cơ quan có thẩm quyền.
Ví dụ về tặng cho có điều kiện như: Cha mẹ già để lại tặng cho tài sản là quyền sử dụng đất cho con cháu mình với điều kiện chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ. Nhưng sau khi nhận tài sản thì nhiều trường hợp gia đình con cháu không còn quan tâm, chăm sóc mà bỏ mặc cha mẹ già. Trong trường hợp này được coi là vi phạm điều kiện tặng cho nên cho đất vẫn có thể được xem xét để đòi lại được.
Trường hợp 2: Giao dịch tặng cho không đúng quy định pháp luật
Hiện nay, phổ biến trường hợp cha mẹ tặng cho con đất nhưng chỉ thoả thuận bằng miệng và bàn giao tài sản cho con. Hành vi này không tuân thủ quy định pháp luật; về mặt pháp lý quyền sử dụng đất chưa được đăng ký ghi nhận nên giao dịch tặng cho chưa có hiệu lực nên có thể đòi lại quyền sử dụng đất.
Hay trường hợp cha mẹ tặng cho con đất mà hợp đồng chưa có công chứng, chứng thực thì hợp đồng đó bị vô hiệu do vi phạm hình thức theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này, tặng cho đất rồi vẫn có thể thực hiện khởi kiện tại TAND có thẩm quyền tuyên hợp đồng tặng cho vô hiệu và đòi lại quyền sử dụng đất đã tặng.
Trên đây là bài viết về “Cho đất rồi đòi lại được không?”. Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến đất đai. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
