Hưởng án treo là gì?
Hưởng án treo được hiểu là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện. Theo đó, Tòa án có thể xem xét cho người phạm tội hưởng án treo khi họ bị xử phạt tù không quá 03 năm, có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và xét thấy không cần thiết phải buộc chấp hành hình phạt tù trong trại giam.
Điều kiện hưởng án treo mới nhất 2026
Căn cứ Nghị quyết số: 01/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao ngày ngày 15 tháng 4 năm 2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 5 năm 2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 5 năm 2022.
– Mức hình phạt tù không quá 03 năm
Bị cáo phải bị xử phạt tù có thời hạn không quá 03 năm. Nếu tổng mức hình phạt cho một hoặc nhiều tội danh trong cùng một lần xét xử vượt quá 36 tháng, bị cáo sẽ không được xem xét hưởng án treo.
– Có nhân thân tốt:
Người bị xử phạt tù có nhân thân là ngoài lần phạm tội này, người phạm tội chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc.
+/ Đối với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà tính đến ngày phạm tội lần này đã quá thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo;
+/ Đối với người bị kết án mà khi định tội đã sử dụng tình tiết “đã bị xử lý kỷ luật” hoặc “đã bị xử phạt vi phạm hành chính” hoặc “đã bị kết án” và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo;
+/ Đối với người bị kết án mà vụ án được tách ra để giải quyết trong các giai đoạn khác nhau (tách thành nhiều vụ án) và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo.
– Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trở lên
+/ Bị cáo phải có ít nhất 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên (theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Hình sự).
+/ Trong đó, ít nhất phải có 01 tình tiết thuộc Khoản 1 Điều 51 (ví dụ: tự nguyện bồi thường, thành khẩn khai báo, phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng…).
+/ Không có tình tiết tăng nặng (nếu có tình tiết tăng nặng thì số tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn).
– Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định
+/ Nơi cư trú rõ ràng: Là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ cụ thể để chính quyền địa phương giám sát, giáo dục.
+/ Nơi làm việc ổn định: Là nơi người phạm tội làm việc từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc có xác nhận của cơ quan, tổ chức.
– Xét thấy không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội
Tòa án dựa trên tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội để đánh giá rằng: việc cho hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Những trường hợp không cho hưởng án treo
– Người phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
– Người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy nã hoặc yêu cầu truy nã, trừ trường hợp đã ra đầu thú trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử.
– Người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách; người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo.
– Người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội, trừ một trong các trường hợp sau đây:
+/ Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;
+/ Người phạm tội bị xét xử và kết án về 02 tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể.
– Người phạm tội 02 lần trở lên, trừ một trong các trường hợp sau:
+/ Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;
+/ Các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng;
+/ Các lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể;
+/ Các lần phạm tội do người phạm tội tự thú.
– Người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm.
Việc được hưởng án treo không phải là một đặc quyền mặc nhiên mà là sự khoan hồng có điều kiện của pháp luật dành cho những người phạm tội có khả năng tự cải tạo. Để được áp dụng chế độ này vào năm 2026, bị cáo không chỉ cần đáp ứng điều kiện về mức hình phạt (dưới 3 năm tù) mà còn phải chứng minh được nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng và các tình tiết giảm nhẹ thuyết phục. Việc hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp người phạm tội có cơ hội sửa chữa lỗi lầm tại cộng đồng mà còn đảm bảo tính nghiêm minh, nhân văn của hệ thống pháp luật Việt Nam.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
