Tội hành hạ người khác là gì?
Tội hành hạ người khác có thể hiểu là hành vi đối xử tàn ác như gây đau đớn về thể xác, đè nén, áp bức về tinh thần người bị lệ thuộc. Tội phạm xâm phạm đến quyền được bảo hộ sức khỏe, tự do, danh dự của người bị lệ thuộc.
Tội danh hành hạ người khác được quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và áp dụng khi hành vi đó không thuộc trường hợp ngược đãi giữa các thành viên trong gia đình (quy định tại Điều 185 về Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng).
Các yếu tố cấu thành tội phạm
– Mặt khách thể tội phạm
hành hạ người khác là hành vi đối xử tàn ác như gây đau đớn về thể xác, đè nén, áp bức về tinh thần người bị lệ thuộc. Khách thể bị tội này xâm phạm là quyền được bảo hộ sức khỏe, tự do, danh dự của người bị lệ thuộc.
Mặt khách quan tội phạm thể hiện ở hành vi đối xử tàn ác với người bị lệ thuộc vào người phạm tội. hành vi đối xử tàn ác là làm cho nạn nhân đau đớn về thể xác và đè nán, áp bức về tinh thần như: đánh đập, giam hãm không cho ra khỏi nhà, bắt nhịn ăn, uống, không cho mặc đủ ấm,…
– Chủ thể tội phạm
Người có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16 tuổi trở lên. Ngoài ra, chủ thể của tội phạm phải là người mà nạn nhân bị lệ thuộc như thầy giáo đối với học sinh, thủ trưởng đối với nhân viên…
– Mặt chủ quan của tội phạm: tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý.
Mức hình phạt đối với tội hành hạ người khác
– Khung cơ bản: Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 (các tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình), của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
– Khung tăng nặng: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
+/ Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
+/ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên;
+/ Đối với 02 người trở lên.
Phân biệt Tội hành hạ người khác (Điều 140) và Tội ngược đãi gia đình (Điều 185)
Rất nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai tội danh này. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mối quan hệ giữa người phạm tội và nạn nhân:
+/ Tội hành hạ người khác (Điều 140 Bộ luật Hình sự): Tội danh này được áp dụng trong trường hợp người phạm tội có hành vi đối xử tàn ác, làm nhục hoặc thường xuyên gây đau đớn về thể xác, tinh thần đối với người lệ thuộc mình nhưng giữa các bên không tồn tại quan hệ gia đình theo quy định của pháp luật. Mối quan hệ lệ thuộc ở đây thường phát sinh trong lao động, công việc, chăm sóc hoặc quản lý xã hội như: chủ nhà hành hạ người giúp việc, giáo viên hành hạ học sinh, người quản lý cơ sở bảo trợ hành hạ người được chăm sóc, cấp trên ngược đãi cấp dưới hoặc người trông trẻ bạo hành trẻ em.
Điều luật này nhằm bảo vệ quyền được tôn trọng về thân thể, danh dự và nhân phẩm của những người đang ở vị trí yếu thế, phụ thuộc vào người khác trong cuộc sống hoặc công việc. Dù không có quan hệ huyết thống hay hôn nhân, nếu hành vi hành hạ diễn ra thường xuyên, mang tính đối xử tàn nhẫn, xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 140 Bộ luật Hình sự.
+/ Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình (Điều 185 Bộ luật Hình sự): Khác với Điều 140, tội danh này chỉ áp dụng đối với những người có quan hệ gia đình, hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng hợp pháp theo quy định của pháp luật. Chủ thể bị xâm hại bao gồm ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng người phạm tội.
Hành vi phạm tội thường thể hiện qua việc đánh đập, chửi bới, bỏ mặc, đối xử tàn tệ, thường xuyên gây đau đớn về thể xác hoặc tinh thần đối với người thân trong gia đình. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức, truyền thống gia đình mà còn xâm phạm nghiêm trọng đến quyền con người và trật tự xã hội. Trong nhiều trường hợp, dù thương tích không lớn nhưng nếu hành vi kéo dài, diễn ra thường xuyên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần của nạn nhân thì vẫn có thể bị xử lý hình sự theo Điều 185 Bộ luật Hình sự.
Xem thêm bài viết: Hành hạ con bị xử lý thế nào? Mức phạt mới nhất
Như vậy, hành vi hành hạ người khác không chỉ xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người mà còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự. Việc hiểu rõ quy định pháp luật về tội danh này sẽ giúp mỗi cá nhân chủ động bảo vệ bản thân, người thân và kịp thời tố giác các hành vi bạo lực, ngược đãi trong xã hội.
Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu cấu thành tội hành hạ người khác, nạn nhân hoặc người chứng kiến nên:
+/ Thu thập chứng cứ: Ghi hình, chụp ảnh thương tích, lưu giữ tin nhắn, ghi âm lời nói xúc phạm, đe dọa hoặc các tài liệu liên quan khác.
+/ Đến cơ sở y tế kiểm tra: Thực hiện khám sức khỏe, điều trị và xin giấy xác nhận thương tích hoặc tài liệu chứng minh tổn hại về tinh thần nếu có.
+/ Trình báo cơ quan có thẩm quyền: Làm đơn tố giác tội phạm gửi đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an có thẩm quyền nơi xảy ra vụ việc để được tiếp nhận, bảo vệ quyền lợi và xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
