Xe máy là phương tiện di chuyển chủ yếu của người dân khi ra ngoài và tới các quán ăn, hàng ăn hay quán cafe thì đều phải gửi xe trước khi vào. Có những quán có nhân viên bảo vệ nhưng hầu hết không có nên thường phải để xa ngay trước cửa quán. Chính vì vậy, đó là nguyên nhân dẫn tới mất xe. Vậy trong trường hợp này, ai sẽ chịu trách nhiệm khi mất xe máy tại quán ăn? Để trả lời cho câu hỏi “Ai sẽ chịu trách nhiệm khi mất xe”, mời bạn đọc cùng tìm hiểu với Luật Duy Hưng về vấn đề này trong bài viết dưới đây:
Cửa hàng có phải trông xe cho khách hàng?
Tren thực tế, không phải mọi quán café, quán ăn, nhà hàng (gọi tắt là cửa hàng) đều có người trông giữ xe. Tuy nhiên, vì lý do buôn bán hay giữ chân khách hàng cũng như để khách hàng yên tâm sử dụng dịch vụ, nhiều cửa hàng hay bố trí nơi đỗ xe hoặc cắt cử nhân viên làm nhiệm vụ trông giữ xe, một số nơi còn thuê nhân viên của công ty dịch vụ có trách nhiệm trông giữ xe.
Về cơ bản, pháp luật cũng không có quy định nào bắt buộc cửa hàng phải trông giữ xe, do vậy trông giữ xe không phải nghĩa vụ mà mỗi cửa hàng phải thực hiện. Việc có thực hiện trông giữ xe hay không tuỳ thuộc vào ý chí và cách hoạt động của cửa hàng.
Trong trường hợp cửa hàng có bố trí nhân viên giữ xe (dù là nhân viên của quán hay nhân viên của công ty dịch vụ, công ty bảo về) thì về mặt pháp luật, giữa cửa hàng và khách hàng cũng đang tồn tại một giao dịch gửi giữ tài sản.
Căn cứ Điều 554 BLDS 2015 quy định: “Hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản và trả lại chính tài sản đó cho bên gửi khi hết thời hạn hợp đồng, bên gửi phải trả tiền công cho bên giữ, trừ trường hợp gửi giữ không phải trả tiền công.”
Ngoài ra, điều luật không bắt buộc hợp đồng gửi giữ tài sản phải được lập thành văn bản nên về nguyên tắc, căn cứ Khoản 1 Điều 119 BLDS 2015, hợp đồng gửi giữ tài sản có thể chỉ là hợp đồng miệng hoặc bằng hành vi cụ thể.
Như vậy, khi thực hiện gửi xe tại cửa hàng có vé gửi xe hoặc nhân viên trông giữ xe tức có sự trao đổi giữa 02 bên thì đều có có thể coi là giao kết hợp đồng gửi giữ xe máy dưới hình thức giao kết bằng lời nói, hành vi cụ thể.
Quy định pháp luật về gửi giữ tài sản
Căn cứ Điều 556 BLDS 2015 thì quyền của bên gửi tài sản được quy định như sau:
“1. Yêu cầu lấy lại tài sản bất cứ lúc nào, nếu hợp đồng gửi giữ không xác định thời hạn, nhưng phải báo trước cho bên giữ một thời gian hợp lý.
2. Yêu cầu bồi thường thiệt hại, nếu bên giữ làm mất, hư hỏng tài sản gửi giữ, trừ trường hợp bất khả kháng.“
Về nghĩa vụ, bên giữ tài sản có nghĩa vụ như sau:
“1. Bảo quản tài sản theo đúng thỏa thuận, trả lại tài sản cho bên gửi theo đúng tình trạng như khi nhận giữ.
2. Chỉ được thay đổi cách bảo quản tài sản nếu việc thay đổi là cần thiết nhằm bảo quản tốt hơn tài sản đó, nhưng phải báo ngay cho bên gửi biết về việc thay đổi.
3. Thông báo kịp thời cho bên gửi biết về nguy cơ hư hỏng, tiêu hủy tài sản do tính chất của tài sản đó và yêu cầu bên gửi cho biết cách giải quyết trong một thời hạn; nếu hết thời hạn đó mà bên gửi không trả lời thì bên giữ có quyền thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo quản và yêu cầu bên gửi thanh toán chi phí.
4. Phải bồi thường thiệt hại, nếu làm mất, hư hỏng tài sản gửi giữ, trừ trường hợp bất khả kháng.”
Như vậy, tuỳ từng trường hợp, khách hàng gửi xe tại cửa hàng có thể đòi bồi thường thiệt hại trong trường hợp xe để tại cửa hàng bị mất.
Ai sẽ chịu trách nhiệm khi mất xe?
Việc mất xe khi đến cửa hàng là một việc không ai mong muốn. Tuy nhiên, để xét vền ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi mất xe thì có thể xét hai trường hợp sau:
Khi cửa hàng không có nhân viên giữ xe
Cụ thể: Cửa hàng không bố trí nhân viên trông giữ xe cho khách, không có nhân viên bảo vệ hướng dẫn khách tới bãi đỗ xe hoặc không có thông báo về việc sẽ nhận trông, giữ xe, không phát hành vé giữ xe cho khách hàng.
Trong trường hợp này, nếu khách hàng bị mất trộm xe thì chủ cửa hàng không có trách nhiệm bồi thường thiệt hại, căn cứ tại Điều 360 BLDS 2015: “Trường hợp có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.”
Về nguyên tắc, giao dịch dân sự phải được thực hiện dựa trên thoả thuận của các bên. Trường hợp này, giữa khách hàng và chủ cửa hàng không tồn tại thoả thuận gửi giữ tài sản giữa 02 bên, khách hàng tự ý để xe trước cửa quán là hành vi đơn phương mà không có sự đồng ý hay chấp nhận của chủ quán. Đặc biệt, hiện nay có nhiều cửa hàng còn đặt hoặc dán biển thông báo “Khách hàng tự bảo quản đồ đac, mũ bảo hiểm, phương tiện… Nếu mất, cửa hàng không chịu trách nhiệm.”
Do vậy, cửa hàng không có nghĩa vụ phải trông xe cho khách, giữa nhà hàng và khách hàng có xe không hình thành hợp đồng gửi giữ tài sản, hai bên không phát sinh quyền, và nghĩa vụ với nhau nên khi mất xe không làm phát sinh trách nhiệm bồi thường với hộ, chủ cửa hàng không phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Khi cửa hàng có vé xe hoặc người trông giữ xe
Ngược lại với trường hợp trên, nếu cửa hàng bố trí nhân viên trông giữ xe cho khách hoặc phát hành vé gửi xe cho khách (tại các nơi gửi xe này, thì người gửi thông thường không phải trả tiền gửi xe, nhưng có thể có trường hợp phải trả tiền gửi xe) thì lúc này giữa khách hàng và cửa hàng đã xác lập quan hệ gửi giữ tài sản.
Vì quan hệ gửi giữ tài sản này là sự thỏa thuận giữa hai bên về việc gửi xe và trông giữ xe. Bên nhân viên trông xe (đại diện cho cửa hàng) có trách nhiệm nhận xe và bản quản, trông coi xe và trả lại chính chiếc xe đó khi chủ xe ra về.
Việc chiếc xe bị mất trộm trong thời gian gửi giữ tại cửa hàng chính là việc vi phạm hợp đồng. Như vậy, căn cứ Khoản 2 Điều 556 BLDS 2015, khách hàng là bên gửi giữ tài sản có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, còn cửa hàng là bên nhận trông giữ tài sản có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho chủ xe (căn cứ Khoản 4 Điều 557 BLDS 2015).
Như vậy, khi xảy ra việc mất xe mà giữa khách hàng và cửa hàng có thỏa thuận gửi giữ (có vé xe hoặc có bảo vệ trông xe, có nhân viên trông xe, dắt xe hoặc không yêu cầu khách hàng phải tự bảo quản xe…) thì bên phía cửa hàng phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho khách hàng.
Xử lí khi cửa hàng không chịu bồi thường
Trong trường hợp các bên không thỏa thuận được với nhau về việc bồi thường thì khách hàng có thể khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự có nghĩa vụ chứng minh cho yêu cầu (đòi bồi thường thiệt hại) là có căn cứ và hợp pháp. Điều này đòi hỏi khách hàng phải xuất trình các tài liệu có liên quan đến việc mất xe như: vé trông giữ xe, Biên bản về việc mất xe, Biên bản làm việc giữa hai bên, video ghi hình việc mất xe (do camera an ninh ghi lại), băng ghi âm làm việc giữ khách hàng và chủ quán, lời trình bày của người làm chứng… để chứng minh sự kiện mất xe đã xảy ra cũng như xác định mức độ lỗi của bên trông giữ xe.
Về mức bồi thường thiệt hại khi mất xe
Như trình bày ở trên, khi xảy ra việc mất xe mà giữa khách hàng và cửa hàng có thỏa thuận gửi giữ thì bên phía cửa hàng phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho khách hàng.
Về mức bồi thường thiệt hại trong trường hợp mất xe này, thì thông thường, các bên không có thỏa thuận trước về việc bồi thường, nên mức thiệt hại được bồi thường được xác định dựa trên nguyên tắc bồi thường toàn bộ. Bên bị thiệt hại do vi phạm hợp đồng có thể nhận được một khoản tiền tương ứng với toàn bộ thiệt hại mà họ phải gánh chịu là hậu quả của hành vi không thực hiện đúng hợp đồng. Đó chính là những tổn thất vật chất thực tế xác định được.
Ở đây, thì mức bồi thường thiệt hại sẽ được xác định theo giá của chiếc xe tại thời điểm chiếc xe bị mất. Việc xác định giá của chiếc xe có thể dựa vào kết luận của tổ chức thẩm định giá, hoặc tham khảo giá trên thị trường,…. và do các bên thỏa thuận về mức bồi thường.
Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến dân sự. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
