Thủ tục bảo lĩnh tại ngoại – Cập nhật mới nhất 2025

Trong quá trình tố tụng hình sự, không ít trường hợp người bị bắt có thể được xem xét bảo lĩnh tại ngoại nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Đây là biện pháp nhân đạo, giúp người bị bắt được tạm thời tại ngoại trong khi vẫn đảm bảo việc điều tra, truy tố, xét xử đúng quy định. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục bảo lĩnh tại ngoại cho người bị bắt mới nhất năm 2025, giúp bạn hiểu rõ quyền lợi và cách thực hiện đúng pháp luật.

Điều kiện được phép nhận bảo lĩnh tại ngoại

Theo khoản 2 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cá nhân hoặc tổ chức muốn bảo lĩnh cho bị can, bị cáo phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Đối với cá nhân:

– Phải có ít nhất 02 cá nhân cùng đứng ra bảo lĩnh;

– Người bảo lãnh từ đủ 18 tuổi trở lên;

– Có quan hệ thân thích với bị can, bị cáo;

– Có nhân thân tốt, tuân thủ pháp luật, thu nhập ổn định và có điều kiện quản lý người được bảo lĩnh;

– Phải làm giấy cam đoan bảo lãnh gửi cơ quan có thẩm quyền.

b) Đối với tổ chức:

– Bị can, bị cáo được bảo lãnh phải là người thuộc cơ quan hoặc tổ chức đó;

– Tổ chức nhận bảo lãnh phải làm giấy cam đoan có xác nhận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức gửi tới cơ quan có thẩm quyền. 

Thủ tục bảo lĩnh tại ngoại 

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ bảo lĩnh

– Đơn xin bảo lĩnh tại ngoại (nêu rõ lý do, cam kết);

– Giấy tờ tùy thân của người bảo lĩnh (CMND/CCCD, sổ hộ khẩu…);

– Cam kết bằng văn bản của người bị bắt rằng sẽ chấp hành mọi yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng;

– Các tài liệu khác (nếu có) chứng minh nhân thân tốt, hoàn cảnh đặc biệt.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Hồ sơ được nộp tại Cơ quan điều tra/ Viện kiểm sát hoặc Tòa án – nơi đang thụ lý giải quyết vụ án. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và quyết định có chấp nhận cho bảo lĩnh hay không.

Bước 3: Xem xét, ra quyết định

Căn cứ Khoản 3 Điều 21 Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải ra quyết định bằng văn bản chấp nhận hoặc từ chối bảo lĩnh. Nếu được chấp nhận, người bị bắt sẽ được tại ngoại, nhưng phải tuân thủ các nghĩa vụ trong thời gian tại ngoại.

Nghĩa vụ đối với người được bảo lĩnh tại ngoại

Căn cứ khoản 3 Điều 121 bị can, bị cáo được bảo lãnh phải làm giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ sau:

– Có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm quyền (trừ trường hợp có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan);

– Không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội;

– Không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tẩu tán tài sản liên quan vụ án, hay đe dọa, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân của họ.

Nếu vi phạm các nghĩa vụ trên, bị can, bị cáo có thể bị tạm giam trở lại, còn người hoặc tổ chức bảo lãnh tùy mức độ vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc phạt tiền theo quy định.

Trách nhiệm của người bảo lĩnh tại ngoại

Người bảo lĩnh phải cam kết bằng văn bản về việc quản lý, giám sát người được bảo lĩnh. Họ phải thường xuyên nhắc nhở, báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền nếu người được bảo lĩnh có hành vi bỏ trốn, vi phạm nghĩa vụ.

Trường hợp người bảo lĩnh không thực hiện đúng cam kết, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Thủ tục xét phê chuẩn việc bảo lĩnh tại ngoại

Theo khoản 2 Điều 21 Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP, hồ sơ đề nghị xét phê chuẩn quyết định bảo lĩnh gồm:

– Văn bản đề nghị xét phê chuẩn và quyết định áp dụng biện pháp bảo lĩnh tại ngoại;

– Giấy cam đoan của cơ quan, tổ chức nhận bảo lãnh có xác nhận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức (nếu là tổ chức nhận bảo lĩnh);

– Giấy cam đoan của cá nhân nhận bảo lĩnh có xác nhận của chính quyền địa phương nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc, học tập (trường hợp cá nhân nhận bảo lĩnh – phải có ít nhất 02 người);

– Giấy cam đoan của bị can về việc thực hiện các nghĩa vụ theo khoản 3 Điều 121 BLTTHS (có mặt khi được triệu tập, không bỏ trốn, không phạm tội mới…);

– Chứng cứ, tài liệu liên quan đến hành vi phạm tội và nhân thân bị can để chứng minh rằng không cần thiết phải áp dụng biện pháp tạm giam.

Tóm lại, biện pháp bảo lĩnh tại ngoại cho người bị bắt là chính sách nhân đạo của pháp luật Việt Nam, giúp bảo đảm quyền con người, đồng thời vẫn duy trì hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Việc nắm rõ thủ tục, hồ sơ và điều kiện bảo lĩnh là rất quan trọng để người thân hoặc tổ chức có thể kịp thời giúp đỡ người bị bắt trong khuôn khổ pháp luật.

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về hồ sơ bảo lĩnh, cách soạn đơn hoặc thủ tục tại cơ quan tố tụng, liên hệ đến Luật Duy Hưng để được hướng dẫn cụ thể và đúng quy định.