Lập di chúc là quyền của mỗi cá nhân thể hiện ý chỉ về việc định đoạt tài sản của mình sau khi mất. Di chúc có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người thừa kế và người thụ hưởng di sản. Tuy nhiên, có trường hợp sau một thời gian, nội dung di chúc không còn phù hợp với mong muốn ban đầu thì người để lại di chúc có thể hủy bỏ di chúc đã lập không? Thủ tục huỷ bỏ di chúc đã lập thế nào?
Thế nào là hủy bỏ di chúc?
Căn cứ Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, huỷ bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.”.
Theo đó, hủy bỏ di chúc là việc người lập di chúc quyết định hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung bản di chúc cũ.
Việc hủy bỏ di chúc đã lập được diễn ra bất cứ lúc nào theo mong muốn của người lập di chúc.
Các trường hợp hủy bỏ di chúc
Huỷ bỏ di chúc miệng
Căn cứ Điều 629 BLDS 2015 quy định:
“2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.”
Như vậy, di chúc miệng bị huỷ bỏ trong trường hợp người lập di chúc còn sống, minh mẫn sau thời gian 03 tháng kể từ thời điểm lập di chúc.
Huỷ bỏ di chúc đã công chứng
Căn cứ khoản 3 Điều 56 Luật Công chứng 2014 quy định: “Di chúc đã được công chứng nhưng sau đó người lập di chúc muốn sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ di chúc thì có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ đó. Trường hợp di chúc trước đó đang được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng thì người lập di chúc phải thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng đang lưu giữ di chúc biết việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đó”.
Như vậy, người lập di chúc muốn hủy bỏ di chúc đã được công chứng thì có thể yêu cầu công chứng viên thuộc tổ chức hành nghề công chứng công chứng việc hủy bỏ di chúc.
Ngoài ra, nếu di chúc đã công chứng đang được lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng thì người lập di chúc có nghĩa vụ phải thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng đó biết về việc hủy bỏ di chúc này.
Huỷ bỏ di chúc bằng việc thay thế bằng di chúc khác
Căn cứ Khoản 3 Điều 640 BLDS 2015, quy định:
“3. Trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc bằng di chúc mới thì di chúc trước bị hủy bỏ.
Trong trường hợp này, di chúc mới có hiệu lực pháp luật sẽ thay thế di chúc trước, di chúc trước mặc nhiên bị huỷ bỏ, không còn giá trị.
Ngoài ra, nếu di chúc thể hiện ý chí công khai bằng một văn bản (không công chứng). thì người lâp di chúc có thể huỷ bỏ di chúc bằng cách lập thành văn bản với nội dung không thừa nhận giá trị của di chúc do mình lập trước đó.
Thủ tục huỷ bỏ di chúc đã công chứng
Hồ sơ bao gồm:
– Phiếu yêu cầu công chứng tại trụ sở hoặc Phiếu yêu cầu công chứng ngoài trụ sở (nếu có) (theo mẫu của tổ chức hành nghề công chứng);
– Dự thảo Văn bản hủy bỏ di chúc (nếu có);
– Bản chính Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn thời hạn và giá trị sử dụng;
– Tất cả bản chính Di chúc đã được công chứng của người yêu cầu;
Các bước thực hiện
Bước 1: Nộp hồ sơ:
– Người muốn hủy bỏ di chúc phải thực hiện tại tổ chức Văn phòng công chứng (có thể là nơi đã công chứng và hiện đang lưu trữ di chúc)
– Trong một số trường hợp đặc biệt, như người già yếu không thể di chuyển, người đang bị tạm giữ, tạm giam, hoặc có lý do khác không thể đến trụ sở công chứng, việc hủy bỏ di chúc có thể được thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.
Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ:
– Công chứng viên có nhiệm vụ giải thích cho người yêu cầu hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp liên quan đến việc hủy bỏ di chúc. Họ cũng cần trình bày ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc này.
– Trong trường hợp có căn cứ cho rằng trong hồ sơ yêu cầu hủy bỏ di chúc có vấn đề chưa rõ, có dấu hiệu bị đe dọa hoặc cưỡng ép, hoặc có sự nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu, công chứng viên đề nghị người yêu cầu làm rõ hoặc yêu cầu xác minh, giám định. Trong trường hợp không làm rõ được, công chứng viên có quyền từ chối công chứng.
Bước 3: Thực hiện công chứng:
Trường hợp người yêu cầu có dự thảo văn bản hủy bỏ di chúc: Công chứng viên kiểm tra dự thảo; nếu trong dự thảo có điều khoản vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội, không phù hợp với quy định của pháp luật thì người yêu cầu sửa chữa theo yêu cầu của công chứng viên. Nếu không sửa chữa thì công chứng viên có quyền từ chối công chứng.
Trường hợp người yêu cầu không có dự thảo văn bản hủy bỏ di chúc: Công chứng viên soạn thảo văn bản theo yêu cầu của người yêu cầu trong trường hợp nội dung là xác thực, không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội.
Người yêu cầu tự đọc lại dự thảo văn bản hoặc công chứng viên đọc cho người yêu cầu nghe theo đề nghị của người yêu cầu.
Người yêu cầu đồng ý toàn bộ nội dung trong dự thảo văn bản thì ký vào từng trang của văn bản. Công chứng viên yêu cầu người yêu cầu xuất trình bản chính của các giấy tờ bản sao để đối chiếu trước khi ghi lời chứng, ký vào từng trang của văn bản.
Công chứng viên ghi lời chứng, ký và đóng dấu.
Bước 4: Trả kết quả:
Công chứng viên chuyển hồ sơ cho bộ phận văn thư đóng dấu, lấy số công chứng, thu phí, thù lao công chứng, chi phí khác theo quy định, trả hồ sơ và lưu trữ hồ sơ công chứng.
Thời hạn công chứng không quá 02 ngày làm việc; trường hợp văn bản hủy bỏ di chúc có nội dung phức tạp thì thời hạn công chứng có thể kéo dài hơn nhưng không quá 10 ngày làm việc.
Để tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến dân sự. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
