Nhiều người cho rằng chỉ con đẻ mới có quyền hưởng di sản của cha mẹ, còn con nuôi thì không được thừa kế hoặc chỉ được hưởng khi có di chúc. Đây là một quan niệm chưa chính xác.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Nuôi con nuôi năm 2010, con nuôi hợp pháp có quyền hưởng thừa kế như con đẻ trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, để được hưởng di sản, việc nhận nuôi con nuôi phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Vậy con nuôi được hưởng thừa kế trong những trường hợp nào? Có được hưởng tài sản của cha mẹ đẻ hay không? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Con nuôi hợp pháp khi nào?
Khoản 3 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi năm 2010 quy định, con nuôi là người được nhận làm con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký theo quy định của pháp luật.
Điều này đồng nghĩa với việc chỉ khi việc nhận nuôi con nuôi được đăng ký hợp pháp thì mới làm phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi.
Con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không?
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm:
– Vợ, chồng;
– Cha đẻ, mẹ đẻ;
– Cha nuôi, mẹ nuôi;
– Con đẻ, con nuôi của người chết.
Như vậy, con nuôi hợp pháp thuộc hàng thừa kế thứ nhất, có địa vị pháp lý ngang bằng với con đẻ khi chia di sản theo pháp luật. Pháp luật không phân biệt giữa con đẻ và con nuôi trong việc xác định quyền hưởng thừa kế.
Con nuôi có được hưởng thừa kế theo di chúc không?
Ngoài việc được hưởng thừa kế theo pháp luật, con nuôi còn có thể được hưởng di sản theo di chúc.
Nếu người lập di chúc chỉ định con nuôi là người nhận di sản thì con nuôi sẽ được hưởng theo đúng nội dung của di chúc, miễn là di chúc hợp pháp.
Trong trường hợp con nuôi thuộc diện người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự thì vẫn có thể được bảo vệ quyền lợi theo quy định của pháp luật.
Con nuôi có được hưởng thừa kế của cha mẹ đẻ không?
Theo Điều 653 Bộ luật Dân sự năm 2015, con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau; đồng thời con nuôi vẫn được thừa kế di sản của cha mẹ đẻ theo quy định của pháp luật.
Điều này có nghĩa là:
– Con nuôi có quyền hưởng thừa kế của cha mẹ nuôi;
– Đồng thời vẫn có quyền hưởng thừa kế của cha mẹ đẻ nếu đáp ứng điều kiện hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật.
Đây là điểm đặc biệt nhằm bảo đảm quyền lợi của người con, mặc dù quan hệ nuôi con nuôi đã làm phát sinh đầy đủ quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi.
Con nuôi thực tế nhưng chưa đăng ký có được hưởng thừa kế không?
Không phải mọi trường hợp được nuôi dưỡng từ nhỏ đều đương nhiên được hưởng thừa kế với tư cách con nuôi.
Nếu việc nhận nuôi con nuôi không được đăng ký theo quy định của pháp luật, thì về nguyên tắc, quan hệ cha mẹ nuôi – con nuôi chưa được pháp luật công nhận và người được nuôi dưỡng sẽ không được xác định là con nuôi hợp pháp để hưởng thừa kế theo diện con nuôi.
Tuy nhiên, trong từng vụ việc cụ thể, Tòa án có thể xem xét các quy định chuyển tiếp hoặc các quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm phát sinh quan hệ nuôi con nuôi để xác định quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.
Hồ sơ chứng minh quyền hưởng thừa kế của con nuôi
Khi thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản, con nuôi thường cần chuẩn bị:
– Giấy chứng nhận nuôi con nuôi hoặc quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hợp pháp;
– Giấy chứng tử của người để lại di sản;
– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với di sản;
– Giấy tờ nhân thân của người thừa kế;
– Di chúc (nếu có);
– Các tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan công chứng hoặc Tòa án.
Một số lưu ý quan trọng
– Chỉ con nuôi được nhận nuôi hợp pháp mới đương nhiên có quyền hưởng thừa kế theo diện con nuôi.
– Con nuôi và con đẻ có quyền hưởng di sản ngang nhau khi cùng hàng thừa kế.
– Con nuôi vẫn có quyền hưởng thừa kế của cha mẹ đẻ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
– Trường hợp phát sinh tranh chấp về tính hợp pháp của việc nuôi con nuôi hoặc về quyền hưởng di sản, các bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực dân sự. Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng!
Trân trọng./.
