Thi hành án hình sự là gì?
Thi hành án hình sự là hoạt động quyền lực nhà nước do cơ quan có thẩm quyền tiến hành nhằm tổ chức thực hiện các bản án, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, được bảo đảm bằng các biện pháp nhà nước theo trình tự, thủ tục luật định.
Hoạt động thi hành án hình sự hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản pháp luật sau:
– Luật Thi hành án hình sự năm 2019;
– Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung;
– Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung;
– Các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành có liên quan.
Thi hành án được thực hiện dựa trên các nguyên tắc nào?
Căn cứ vào Điều 4 Luật Thi hành án hình sự 2019 quy định về nguyên tắc thi hành án hình sự như sau:
– Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
– Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải nghiêm chỉnh chấp hành.
– Bảo đảm nhân đạo xã hội chủ nghĩa; tôn trọng danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của người chấp hành án, người chấp hành biện pháp tư pháp, quyền, lợi ích hợp pháp của pháp nhân thương mại chấp hành án.
– Kết hợp trừng trị và giáo dục cải tạo trong việc thi hành án; áp dụng biện pháp giáo dục cải tạo phải trên cơ sở tính chất, mức độ phạm tội, độ tuổi, sức khỏe, giới tính, trình độ học vấn và các đặc điểm nhân thân khác của người chấp hành án.
– Thi hành án đối với người dưới 18 tuổi chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành người có ích cho xã hội.
– Khuyến khích người chấp hành án ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo, tự nguyện bồi thường thiệt hại.
– Bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo hành vi, quyết định trái pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền trong thi hành án.
– Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong hoạt động thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng theo quy định của pháp luật.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong thi hành án hình sự là gì?
Căn cứ vào Điều 10 Luật Thi hành án hình sự 2019 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong thi hành án hình sự như sau:
– Phá hủy cơ sở quản lý, giam giữ; hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cơ sở quản lý, giam giữ; tổ chức trốn hoặc trốn khỏi nơi quản lý, giam giữ; tổ chức trốn hoặc trốn khi đang bị áp giải, dẫn giải; đánh tháo phạm nhân, người chấp hành biện pháp tư pháp, người bị áp giải, dẫn giải.
– Không chấp hành quyết định thi hành án hình sự; cản trở hoặc chống lại việc thực hiện nội quy, quy chế về thi hành án hình sự hoặc quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền trong thi hành án.
– Tổ chức, kích động, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, giúp sức, cưỡng bức người khác vi phạm pháp luật về thi hành án hình sự; trả thù, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người có trách nhiệm thi hành án.
– Không ra quyết định thi hành án hình sự; không thi hành quyết định trả tự do theo quy định của pháp luật và quyết định khác của cơ quan, người có thẩm quyền.
– Đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, nhũng nhiễu trong thi hành án.
– Tha trái pháp luật người đang bị giam, người bị áp giải thi hành án; thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, canh gác, áp giải thi hành án để người chấp hành án phạt tù, án tử hình hoặc án phạt trục xuất trốn.
– Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để đề nghị miễn, giảm, hoãn, tạm đình chỉ, tha tù trước thời hạn có điều kiện, rút ngắn thời gian thử thách cho người không đủ điều kiện; không đề nghị cho người đủ điều kiện được miễn, giảm, hoãn, tạm đình chỉ, tha tù trước thời hạn có điều kiện, rút ngắn thời gian thử thách; đề nghị hoặc không đề nghị chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp tư pháp, hoãn, đình chỉ thi hành biện pháp tư pháp; cản trở người, pháp nhân thương mại chấp hành án thực hiện các quyền theo quy định của Luật này.
– Tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục người chấp hành án, biện pháp tư pháp.
– Kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người, pháp nhân thương mại chấp hành án.
– Cấp hoặc từ chối cấp trái quy định của pháp luật quyết định, giấy chứng nhận, xác nhận hoặc giấy tờ khác.
– Làm sai lệch hồ sơ, sổ sách.
Xem thêm bài viết THẨM QUYỀN CỦA THI HÀNH ÁN KHU VỰC
Thi hành án hình sự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hệ thống pháp luật hình sự, bởi đây là giai đoạn trực tiếp bảo đảm cho các bản án, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được thực hiện trên thực tế. Thông qua hoạt động thi hành án, tính nghiêm minh và hiệu lực của pháp luật được khẳng định, góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với công lý và pháp quyền.
Bên cạnh đó, còn có ý nghĩa trong việc giáo dục, cải tạo người phạm tội, giúp họ nhận thức được hành vi sai trái, sửa chữa lỗi lầm và từng bước tái hòa nhập cộng đồng. Việc kết hợp giữa trừng trị và giáo dục trong thi hành án hình sự thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước, hướng đến mục tiêu phòng ngừa tái phạm và hạn chế tội phạm trong xã hội.
Điều này, góp phần bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo đảm danh dự, nhân phẩm và các quyền, lợi ích hợp pháp của người chấp hành án cũng như các chủ thể có liên quan. Đồng thời, hoạt động này còn giữ vai trò quan trọng trong việc giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hình sự, Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Block "ket-bai-viet" not found
