Tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là một trong những căn cứ quan trọng để Tòa án quyết định mức hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Theo Điều 50 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), khi quyết định hình phạt, Tòa án phải căn cứ vào quy định của Bộ luật, đồng thời xem xét tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, nhân thân người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là những yếu tố được pháp luật quy định được quy định, phản ánh mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội hoặc nhân thân người phạm tội thấp hơn, từ đó làm cơ sở để Tòa án quyết định hình phạt
Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự
Căn cứ Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định: Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:
a) Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm;
b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;
c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;
d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;
đ) Phạm tội trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội;
e) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra;
g) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;
h) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;
i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;
k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;
l) Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khả năng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;
m) Phạm tội do lạc hậu;
n) Người phạm tội là phụ nữ có thai;
o) Người phạm tội là người đủ 70 tuổi trở lên;
p) Người phạm tội là người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng;
q) Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;
r) Người phạm tội tự thú;
s) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;
t) Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án;
u) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;
v) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác;
x) Người phạm tội là người có công với cách mạng hoặc là cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ.
– Một tình tiết nếu đã là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ nữa (theo khoản 2 Điều 51 BLHS)
Tình huống về tình tiết giảm nhẹ
Anh A phạm tội “cố ý gây thương tích” trong lúc nóng giận, đã gây thương tích 15%. Sau khi sự việc xảy ra, anh A chủ động đưa bị hại đi cấp cứu, bồi thường chi phí điều trị, đồng thời thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải.
Trong trường hợp này, A được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ:
+/ Người phạm tội đã tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả
+/ Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải.
+/ Phạm tội trong trường hợp bị kích động tinh thần (nếu chứng minh được nguyên nhân do bị xúc phạm trước đó).
Căn cứ theo quy định của BLHS năm 2015 thì anh A được hưởng 02 tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm b,e, s khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015.
Tình huống vừa có tình tiết giảm nhẹ và vừa có tình tiết tăng nặng
Bị cáo C bị truy tố về tội trộm cắp tài sản. Trước đây C từng bị kết án về tội này (chưa được xóa án tích). Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, C thành khẩn khai báo, hợp tác, bồi thường thiệt hại. Trong trường hợp này, C sẽ được hưởng những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ nào?
+/ Có 1 tình tiết tăng nặng căn cứ điểm h khoản 1 Điều 52 BLHS “Tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm”.
+/ Có 2 tình tiết giảm nhẹ điểm b khoản 1 Điều 51 BLHS “Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả”, s khoản 1 Điều 51 BLHS “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”.
Trên đây là một số nội dung có liên quan đến quy định pháp luật về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, để tìm hiểu thêm các quy định khác có liên quan trong lĩnh vực hình sự, đề nghị Quý khách tham khảo các bài viết khác tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.
- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
