Thao túng thị trường chứng khoán là hành vi các nhà đầu tư hoặc tổ chức sử dụng để kiếm lời bất chính bằng cách can thiệp vào thị trường chứng khoán. BLHS 2015 quy định tội phạm này nhằm lành mạnh hóa hoạt động giao dịch chứng khoán, xử lí nghiêm những hành vi xâm phạm chế độ quản lí nhà nước trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, làm lũng đoạn thị trường chứng khoán, gây thiệt hại đến quyền lợi của nhà đầu tư. Như vậy, tội thao túng thị trường chứng khoán có những dấu hiệu hành vi nào, hậu quả và hình phạt với tội phạm này như thế nào? Sau đây Luật Duy Hưng xin gửi đến bạn đọc quy định và cấu thành tội phạm của tội này.
Tội thao túng thị trường chứng khoán được quy định tại Điều 211 BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) như sau:
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây thu lợi bất chính từ 500.000.0aa00 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng với nhau liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo;
b) Thông đồng với người khác đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo;
c) Liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường;
d) Giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng giá chứng khoán;
đ) Đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại chứng khoán đó sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó;
e) Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện các hành vi giao dịch khác để tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá chứng khoán.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Thu lợi bất chính 1.500.000.000 đồng trở lên;
c) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư 3.000.000.000 đồng trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:
a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;
b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng;
c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
GIẢI THÍCH KHÁI NIỆM
1. Thao túng thị trường chứng khoán là gì?
Thao túng thị trường chứng khoán là các hành vi gian lận nhằm ngăn cản việc xác định giá thực tế trên Thị trường chứng khoán, tạo cung – cầu giả, ảnh hưởng đến giá chứng khoán để đánh lừa các nhà đầu tư, gây thiệt hại cho Thị trường chứng khoán
2. Các hành vi Thao túng thị trường chứng khoán?
– Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo.
– Đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua, bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo.
– Liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường.
– Giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng giá chứng khoán.
– Đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại chứng khoán đó sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó.
– Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện các hành vi giao dịch khác hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch ra công chúng để tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá chứng khoán.
CẤU THÀNH TỘI PHẠM
Khách thể của tội phạm:
Tội phạm này xâm phạm các quy định của Nhà nước về quản lý thị trường chứng khoán nhằm mục đích thu lợi bất chính.
Mặt khách quan của tội phạm:
1. Hành vi:
Thể hiện bằng hành vi:
– Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng với nhau liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo;
– Thông đồng với người khác đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo;
– Liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường.
– Giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng giá chứng khoán;
– Đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại chứng khoán đó sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó.
– Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện các hành vi giao dịch khác để cung cầu giả tạo, thao túng giá chứng khoán.
Các hành vi trên cấu thành tội phạm này nếu thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho nhà đầu từ từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng.
Tội phạm này được coi là hoàn thành khi người phạm tội thực hiện một trong số các hành vi nêu trên và gây ra thiệt hại cho nhà đầu tư.
2. Hậu quả:
Hậu quả là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. Theo đó, hành vi nêu trên cấu thành tội phạm này nếu gây ra thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.0000 đến dưới 3.000.000.000 đồng.
Mặt chủ quan của tội phạm:
Tội thao túng thị trường chứng khoán được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, Người phạm tội nhận thức được hành vi thao túng thị trường chứng khoán là hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại cho nhà đầu tư và gây rối loạn thị trường chứng khoán. Người phạm tội có thể lường trước được những hậu quả có thể xảy ra nhưng vẫn mong muốn hậu quả xảy ra.
Mục đích thu lợi bất chính là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này, thực hiện với động cơ vụ lợi.
Chủ thể của tội phạm:
Chủ thể tội phạm này là người có năng lực TNHS và từ đủ 16 tuổi trở lên ( theo khoản 1 Điều 12 BLHS 2015 (sửa đổi bổ sung 2017). Pháp nhân thương mại cũng là chủ thể của tội phạm này.
HÌNH PHẠT TỘI PHẠM
Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp tăng nặng của tội này, mức hình phạt có thể lên tới 07 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội có thể phải chịu các hình phạt bổ sung như bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Pháp nhân thương mại phạm tội có thể bị phạt tiền lên đến 10.000.000.000 đồng. Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn phải chịu một số các hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm
HẬU QUẢ TỘI PHẠM
Tội thao túng thị trường chứng khoán gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối các nhà đầu tư chứng khoán như:
– Gây thiệt hại cho lớn cho nhà đầu tư khi tin vào thông tin sai lệch, mua vào số lượng lơn cổ phiếu, khi giá cổ phiếu sụt giảm, nhà đầu tư nhận lỗ hoặc mất trắng
– Gây thiệt hại đến giá trị các khoản đầu tư. Các doanh nghiệp không thể phân tích và xác định chính xác đâu là các khoản đầu tư tốt nhất. Từ đó, bỏ lỡ hoặc trì hoãn các hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.
– Gây thiệt hại cho xã hội khi tội phạm này xảy ra là cơ hội cho các tội phạm khác như gian lận và rửa tiền phát sinh theo.
Trên đây là một số nội dung cơ bản về “Tội thao túng thị trường chứng khoán”. Mời bạn đọc tham khảo các bài viết khác Tại đây
Quý khách cần tìm hiểu thêm các vấn đề có liên quan đến dịch vụ Luật sư chuyên Hình sự đề nghị tham khảo Tại đây.
Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Luật Miễn Phí.- VPGD Hà Nội: Số 181-183, phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, Tp.Hà Nội. (Xem đường đi)
- Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
- Hotline (Zalo) tư vấn: 0964653879 – Zalo: Luật Duy Hưng - Email: luatduyhung@gmail.com
- Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
- Cam kết cung cấp dịch vụ "Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả"
