Tái phạm hình sự là gì? Quy định và hậu quả pháp lý

Tái phạm hình sự là gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 53 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

Quy định pháp luật về tái phạm hình sự

Phân loại tái phạm

– Tái phạm

Người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm nếu:

+/ Đã bị kết án và chưa được xóa án tích;

+/ Hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

– Tái phạm nguy hiểm

Là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, dấu hiệu:

+/ Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;

+/ Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.

Hậu quả pháp lý của tái phạm hình sự

Căn cứ điểm h, Khoản 1, Điều 52 Bộ luật hình sự 2015 quy định:

“Điều 52. Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

1. Chỉ các tình tiết sau đây mới là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:

h) Tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm;”

Căn cứ điểm d, Khoản 1, Điều 85 Bộ luật hình sự 2015 quy định:

“Điều 85. Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự áp dụng đối với pháp nhân thương mại

1. Chỉ các tình tiết sau đây mới là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:

d) Tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm;”

Như vật có thể thấy, tái phạm hình sự là hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, thể hiện sự coi thường pháp luật khi người đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã quy định rõ khái niệm, phân loại tái phạm và tái phạm nguy hiểm, đồng thời xác định đây là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với cả cá nhân và pháp nhân thương mại.

Việc nhận diện đúng tái phạm không chỉ có ý nghĩa trong việc cá thể hóa hình phạt, bảo đảm xử lý nghiêm minh, công bằng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm và giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật trong xã hội.